Ostatni dzień w fabryce
Czasem najmroczniejsza muzyka rodzi się z najczarniejszej rozpaczy, a potężne riffy powstają tam, gdzie kończą się marzenia. Zanim Tony Iommi został okrzyknięty gitarowym bogiem i ojcem chrzestnym Black Sabbath, był zaledwie 17-letnim chłopakiem z Birmingham, pracującym w fabryce blachy. W 1965 roku, podczas ostatniego dnia w pracy, jego dłoń została brutalnie zmiażdżona przez bezduszną prasę hydrauliczną. Skutkiem wypadku była utrata opuszków palca środkowego i serdecznego w ręce, którą chwytał gryf. Lekarze wydali wyrok, który brzmiał jak epitafium dla jego muzycznych aspiracji. Jednak ten koszmar, zamiast pogrzebać jego talent, stał się iskrą zapalną dla rewolucji, która nieumyślnie dała początek mrocznemu i ciężkiemu brzmieniu definiującemu cały gatunek.
Jak Tony Iommi stracił palce i stworzył metal?
Uderzająca ironia losu w tej historii jest niemal namacalna. Iommi miał już w kieszeni bilet na trasę koncertową po Niemczech, a praca w fabryce na Summer Lane miała być tylko chwilowym przystankiem. To jeg omatka uparła się, by solidnie przepracował swój ostatni dzień do samego końca. Jakby tego było mało, etatowy operator prasy akurat tego dnia nie pojawił się w pracy, więc zadanie spadło na młodego gitarzystę. Wypadek pogrążył go w otchłani depresji, a wizja muzycznej przyszłości obróciła się w pył. Kolejni specjaliści bezradnie rozkładali ręce, radząc mu, by porzucił marzenia i znalazł sobie nowe zajęcie.
Jak butelka płynu do naczyń pomogła Iommiemu wynaleźć brzmienie Black Sabbath?
Gdy wydawało się, że wszystko stracone, promyk nadziei przyszedł z najmniej spodziewanej strony. Były kierownik fabryki podarował Iommiemu nagranie Django Reinhardta, legendarnego jazzowego wirtuoza, który czarował muzyką, mimo że po pożarze mógł używać zaledwie dwóch sprawnych palców lewej dłoni. To był punkt zwrotny. Zamiast się poddać, Iommi wziął sprawy w swoje ręce, rozpoczynając eksperymenty z domowej roboty protezami. W alchemicznym procesie stopił plastikową butelkę po płynie do mycia naczyń Fairy Liquid, formując z niej naparstki, które następnie dopasowywał do swoich okaleczonych palców za pomocą rozgrzanej lutownicy. Aby uzyskać odpowiednią przyczepność na strunach, na ich czubki przykleił skrawki skóry wycięte ze starej, znoszonej kurtki.
Obniżał strój gitary, by zmniejszyć napięcie strun, a znalazł nowe brzmienie
Ten garażowy wynalazek był daleki od ideału i narzucał brutalne ograniczenia. Iommi całkowicie stracił czucie w palcach, co sprawiało, że precyzyjne dociskanie strun czy wykonywanie podciągnięć stało się niemożliwe. Musiał więc zburzyć wszystko, co wiedział o grze na gitarze i zbudować swój styl od zera. Zaczął używać znacznie cieńszych strun, sięgając nawet po te przeznaczone do banjo. Kluczem do nowego, potężnego brzmienia okazała się jednak zmiana, która na zawsze odmieniła oblicze rocka. Iommi zaczął obniżać strój gitary, czasami nawet o półtora tonu. Ten zabieg, początkowo mający jedynie zmniejszyć napięcie strun, wyzwolił brzmienie gęste jak smoła i ciężkie jak kowadło, które wkrótce miało zatrząść posadami muzycznego świata.
Piątek trzynastego i debiut Black Sabbath
Te nowatorskie rozwiązania stały się sonicznym fundamentem, na którym Black Sabbath zbudowało swoje mroczne imperium. Jego riffy, oparte na potężnych akordach i skalach pentatonicznych, były genialnym dziełem przypadku, bezpośrednim wynikiem fizycznych ograniczeń, które uniemożliwiały mu granie skomplikowanych partii. Ten unikalny, ciężki styl w pełni wybrzmiał na debiutanckim albumie zespołu, wydanym proroczo w piątek, 13 lutego 1970 roku. Płyta „Black Sabbath”, nagrana niemal na żywo w ciągu zaledwie dwunastu godzin, jest dziś uznawana za kamień węgielny heavy metalu. Jej surowe, gęste brzmienie, dodatkowo wzmocnione przez podwójne ścieżki gitar, wyznaczyło zupełnie nowy kierunek w muzyce rockowej.
Album, który zrodził heavy metal
Choć krytycy początkowo kręcili nosami, muzyka zespołu trafiła na podatny grunt, a album odniósł komercyjny sukces. Jak lata później celnie podsumował Rob Halford z Judas Priest:
Black Sabbath po prostu wymyśliło heavy metal. Wszystko zaczęło się od Tony'ego
Niewyobrażalna tragedia, która spotkała młodego muzyka w industrialnym krajobrazie Birmingham, stała się iskrą zapalną dla prawdziwej rewolucji. Jego dziedzictwo do dziś rezonuje w twórczości tysięcy artystów z gatunków doom, sludge czy stoner rock. To ostateczny dowód na to, że czasami, aby stworzyć coś naprawdę ciężkiego, trzeba najpierw stracić kawałek siebie.
Galeria: Tony Iommi wskazał najważniejsze riffy Black Sabbath. To one ukształtowały heavy metal
6
