Mroczna legenda "In the Air Tonight". Czy Phil Collins naprawdę patrzył na śmierć człowieka?
Piosenka "In the Air Tonight" z 1981 roku to jeden z tych utworów, które niemal każdy kojarzy z jakąś mroczną historią. Od lat po świecie krąży legenda, według której Phil Collins, będąc jeszcze młodym chłopakiem, widział z daleka tonącego człowieka. Zauważył też rzekomo innego mężczyznę, który stał blisko ofiary, ale palcem nie kiwnął, żeby pomóc. Ponieważ Collins był za daleko lub nie umiał pływać, nie mógł nic zrobić.
Plotka głosi, że muzyk przez lata nosił w sobie ten obraz i wynajął prywatnego detektywa, żeby odnaleźć owego obojętnego świadka. Finał tej historii miał być filmowy: artysta wysłał temu człowiekowi darmowy bilet w pierwszym rzędzie na swój koncert, a w kulminacyjnym momencie utworu kazał oświetlić go potężnym reflektorem i zaśpiewał mu prosto w twarz o tym, że nie podałby mu ręki, gdyby ten tonął. W najbardziej skrajnych wersjach tej opowieści zdemaskowany sprawca miał zaraz po występie odebrać sobie życie.
Ta historia jest tak sugestywna, że uwierzyły w nią miliony ludzi, mimo że od początku do końca została zmyślona. Mit ten mocno osadził się w popkulturze, a dla młodszego pokolenia utrwalił go Eminem w swoim wielkim hicie "Stan". Raper wspomina tam o Philu Collinsie i gościu, który mógł uratować innego faceta, ale tego nie zrobił. Sam Collins przez lata musiał tłumaczyć w wywiadach, że nigdy nie był świadkiem morderstwa ani utonięcia, a cała opowieść to czysta fantazja słuchaczy, którzy próbowali dopisać konkretną historię do zagadkowego tekstu.
Rozwód i puszka farby w telewizji. O czym tak naprawdę śpiewa Phil Collins?
Prawdziwe źródło mroku w "In the Air Tonight" jest znacznie bardziej przyziemne, choć dla artysty było równie bolesne. Wszystko zaczęło się w 1979 roku, kiedy małżeństwo Phila Collinsa z Andreą Bertorelli zaczęło się rozpadać. Podczas gdy muzyk był w trasie z zespołem Genesis, jego żona wdała się w romans z człowiekiem, który pracował w ich domu przy dekorowaniu wnętrz. Collins był załamany i wściekły, a próby ratowania związku w Kanadzie spełzły na niczym. Wrócił do pustego domu w Anglii, wstawił do sypialni sprzęt do nagrywania i zaczął przelewać swój gniew na taśmę. Słynny tekst piosenki nie powstał na kartce, ale był czystą improwizacją. Muzyk po prostu włączył automat perkusyjny i wykrzykiwał do mikrofonu słowa, które podpowiadała mu zbolała podświadomość.
Co ciekawe, Collins zostawił pewien drobny ślad swojej osobistej tragedii, który fani szybko podchwycili. Podczas debiutanckiego występu z tą piosenką w programie "Top of the Pops" w lutym 1981 roku, postawił na swoim fortepianie puszkę farby i pędzel. Była to bardzo czytelna, choć złośliwa wiadomość skierowana do malarza, z którym odeszła jego żona. To właśnie ta autentyczna, domowa furia i poczucie zdrady nadały piosence taką siłę rażenia, a nie rzekome morderstwo sprzed lat. Collins po prostu wyśpiewał to, co czuje człowiek, który nagle traci grunt pod nogami i widzi, jak jego życie prywatne obraca się w ruinę.
Odrzucony szkic i przypadek w studiu. Jak powstało legendarne brzmienie perkusji?
Zanim "In the Air Tonight" stało się światowym przebojem, wcale nie było pewne, czy w ogóle ujrzy światło dzienne. Phil Collins zaproponował ten utwór oraz kompozycję "Misunderstanding" swoim kolegom z Genesis podczas prac nad płytą "Duke" w 1980 roku. Tony Banks, klawiszowiec zespołu, uznał jednak, że piosenka jest zbyt prosta, bo opiera się tylko na trzech akordach. Muzycy po latach spierali się o to, czy piosenka została faktycznie odrzucona, czy może demo było tak niewyraźne, że nikt nie dostrzegł w nim potencjału. Ostatecznie numer trafił na solowy debiut Collinsa zatytułowany "Face Value" i stał się jego znakiem rozpoznawczym, zostawiając w cieniu dokonania jego macierzystej kapeli z tamtego okresu.
Brzmienie utworu to również efekt ciekawego przypadku w studiu. Słynna perkusja, która wchodzi z ogromnym uderzeniem w 3. minucie i 40. sekundzie, ma bardzo specyficzny, agresywny dźwięk. Powstał on dzięki technice zwanej gated reverb, którą Collins i producent Hugh Padgham odkryli nieco wcześniej podczas pracy z Peterem Gabrielem. Mikrofon służący do rozmów między reżyserką a studiem nagraniowym przypadkowo zebrał dźwięk bębnów przez bardzo mocny kompresor, który gwałtownie ucinał echo. Ten suchy i wybuchowy dźwięk stał się fundamentem brzmienia lat 80. i do dziś jest uważany za jedno z najlepszych przejść perkusyjnych w historii rocka.
Eminem utrwalił kłamstwo w piosence "Stan". Phil Collins wyjaśnia brak drugiego dna
Mimo upływu dekad i wielu wyjaśnień ze strony muzyka, ludzie wciąż wolą wierzyć w wersję o tonącym człowieku. Phil Collins wielokrotnie podkreślał w wywiadach, że tekst jest po prostu emocjonalnym wyrzutem i nie stoi za nim żadne konkretne wydarzenie kryminalne. Piosenka zyskała drugie życie w 1984 roku dzięki serialowi "Policjanci z Miami", gdzie idealnie pasowała do mrocznego klimatu nocnych ulic. Później, w 2009 roku, przypomniał o niej Mike Tyson w komedii "Kac Vegas", pokazując, że ten numer jest ponadczasowy i wciąż potrafi zaintrygować kolejne pokolenia słuchaczy.
Nie mam pojęcia, o czym jest ta piosenka. Śpiewałem po prostu wymyślone słowa, a one brzmiały dobrze. Zostawiłem je. To piosenka o gniewie, goryczy i frustracji, ale nie ma w niej żadnej konkretnej, ukrytej historii morderstwa – stwierdził Phil Collins w rozmowie z BBC
Całe to zamieszanie wokół "In the Air Tonight" pokazuje, jak bardzo fani rocka potrzebują tajemnic. Nawet jeśli prawda o rozwodzie i improwizacji w sypialni jest dobrze udokumentowana, legenda o mściwym muzyku i reflektorze omiatającym widownię wciąż wygrywa z faktami. Dla samego Collinsa utwór ten pozostał najważniejszym momentem w karierze, który udowodnił, że z osobistego dramatu i kilku prostych akordów można stworzyć coś, co przejdzie do historii muzyki rozrywkowej.
16
