Nowa era Black Sabbath i poszukiwanie scenicznej tożsamości
W 1979 roku Ronnie James Dio stanął przed ogromnym wyzwaniem, zastępując Ozzy’ego Osbourne’a w roli wokalisty Black Sabbath. Musiał stworzyć własny wizerunek, który pasowałby do mrocznego brzmienia zespołu, ale jednocześnie nie byłby tanią kopią stylu poprzednika. Podczas gdy Ozzy regularnie pokazywał fanom znak pokoju w kształcie litery „V”, Dio czuł, że potrzebuje czegoś zupełnie innego, co stanie się jego znakiem rozpoznawczym na trasie promującej album "Heaven and Hell". Szukał gestu, który byłby równie wyrazisty i łatwy do powtórzenia przez tłum, ale lepiej oddawałby klimat nowej muzyki grupy.
Regularne używanie „rogów” rozpoczęło się w kwietniu 1980 roku. Znak błyskawicznie podchwyciła publiczność, a gest na stałe przylgnął do wokalisty i całego gatunku. Dio nie tylko wypełnił lukę po Ozzym Osbournie, ale też dał fanom metalu ich własny, unikalny język komunikacji wizualnej, który przetrwał dekady.
Włoska babcia i „złe oko”. Skąd wzięły się metalowe rogi?
Rozwiązanie zagadki słynnego gestu przyszło z rodzinnego domu w Cortland, gdzie Ronnie, urodzony jako Ronald James Padavona, wychowywał się w tradycyjnej włoskiej atmosferze. Muzyk często wspominał, że widział swoją babcię wykonującą specyficzny ruch dłonią, gdy mijali na ulicy kogoś, kto dziwnie na nich patrzył. Wyjaśniła mu wtedy, że jest to „maloik” (pochodna od włoskiego słowa „malocchio”), czyli starożytny gest mający chronić przed złym urokiem i klątwami. Wyprostowany palec wskazujący i mały miały tworzyć barierę przed negatywną energią i odpędzać „złe spojrzenie”.
To nie jest znak diabła. To znak, który od niego chroni. To nie ma nic wspólnego z satanizmem, to tylko przesąd, który przyjąłem od mojej babci – tłumaczył Ronnie James Dio w rozmowach z dziennikarzami.
W kulturze śródziemnomorskiej gest ten ma dwojakie znaczenie. Skierowany w dół lub w stronę konkretnej osoby może odczyniać urok, ale odpowiednio wycelowany może też go rzucać. Dio wielokrotnie podkreślał, że w jego intencji na koncertach gest miał przede wszystkim łączyć ludzi i chronić ich, a nie przeklinać. Uznał, że ten nieco złowrogo wyglądający, ale w rzeczywistości ochronny symbol, idealnie wpasuje się w estetykę Black Sabbath.
Walka z oskarżeniami o satanizm i era „Satanic Panic”
W latach 80. XX wieku Stany Zjednoczone ogarnęła fala moralnej paniki, podczas której konserwatywne środowiska oskarżały muzyków rockowych o promowanie okultyzmu i deprawowanie młodzieży. Ronnie James Dio stał się jednym z głównych celów tych ataków, właśnie ze względu na spopularyzowany przez siebie gest dłoni. W erze tzw. „Satanic Panic” wokalista musiał wielokrotnie i cierpliwie wyjaśniać, że rogi nie mają żadnych szatańskich konotacji. Dla niego była to forma hołdu dla włoskiego folkloru oraz sposób na przekazanie fanom dobrej energii.
Gene Simmons i nieudana próba opatentowania gestu
Przez dekady wielu artystów próbowało przypisać sobie autorstwo tego symbolu, co prowadziło do głośnych kontrowersji w świecie rocka. Największe zamieszanie wywołał Gene Simmons z zespołu KISS, który w czerwcu 2017 roku złożył wniosek w amerykańskim urzędzie patentowym, próbując zastrzec gest jako swój znak towarowy. Twierdził, że używał go już w 1974 roku. Szybko jednak spotkał się z ogromną krytyką, a wdowa po wokaliście Black Sabbath, Wendy Dio, nazwała jego działania obrzydliwymi.
Warto zauważyć, że gest Simmonsa znacząco różnił się od tego, który pokazywał Ronnie James Dio. Basista KISS wystawiał kciuk na bok, co w amerykańskim języku migowym oznacza „kocham cię”. Dio natomiast trzymał kciuk przyciśnięty do środkowych palców, dokładnie tak, jak robiła to jego babcia. Choć inni muzycy, jak Jinx Dawson z grupy Coven czy Geezer Butler z Black Sabbath, eksperymentowali z tym znakiem wcześniej, to właśnie Dio nadał mu globalny kontekst i uczynił z niego wieczny symbol heavy metalu. Dziś pomnik wokalisty w Bułgarii oraz jego nagrobek w Los Angeles dumnie prezentują dłonie ułożone w ten legendarny sposób.
Galeria: Muzyka rockowa lat 80-tych - zagranica. Albumy, które dziś są legendami
16
