Zanim stał się ikoną, zanim jego palce w rytm „Eruption” na zawsze zmieniły brzmienie rockowej gitary, był po prostu dzieciakiem z holenderskim akcentem, który zamykał się na całe dnie w swoim pokoju. Z gitarą przewieszoną przez ramię, ćwiczył, rozkręcał, lutował i szukał. Szukał brzmienia, które miał w głowie, a którego nie oferował żaden sklepowy instrument. To była praca u podstaw, którą wyniósł z domu, gdzie ojciec, jazzowy muzyk, po przeprowadzce do Kalifornii musiał dorabiać jako woźny, a matka jako pokojówka. To w tej determinacji, by muzyką po prostu zarobić na życie, krył się klucz do wszystkiego, co miało nadejść później. Dlatego, gdy po latach, stojąc na szczycie rockowego Olimpu, rzucał młodym adeptom gitary to pozornie proste pytanie, w jego głosie pobrzmiewało echo tamtych dni.
To zabawne, kiedy zespoły lub młodsi muzycy pytają mnie: „Więc co trzeba zrobić, żeby odnieść sukces?”. Cóż, najpierw wyjaśnijcie mi, co rozumiecie przez „odniesienie sukcesu”: chcecie być gwiazdami rocka czy chcecie, żeby muzyka była waszym źródłem utrzymania?
To pytanie, choć brzmi jak mentorska przestroga, w istocie było opowieścią o nim samym. O chłopaku, który nigdy nie nauczył się czytać nut, bo wolał improwizować na temat Bacha i Mozarta, wygrywając przy tym lokalne konkursy pianistyczne. O imigrancie z Holandii, który wylądował w Pasadenie w 1962 roku z rodziną, pięćdziesięcioma dolarami w kieszeni i pianinem. W szkole on i jego brat Alex byli „mniejszością”, obcymi, którzy musieli znaleźć swój język. Znaleźli go w muzyce, ale nie tej z filharmonii, o której marzyli rodzice. Znaleźli go w surowej energii The Dave Clark Five i Cream. To wtedy klasycznie szkolony pianista zamienił klawisze na sześć strun, a brat, który początkowo uczył się gry na gitarze, zasiadł za bębnami. Nie było planu B. Muzyka musiała stać się ich pracą. To był ich amerykański sen, budowany na fundamencie rzemiosła, a nie marzeń o blichtrze.
Czy Eddie Van Halen w ogóle chciał być bogiem gitary?
Droga na szczyt była wyboista i pełna paradoksów. Zanim Warner Records dało im kontrakt, który zmienił historię rocka, ich talentem zachwycił się Gene Simmons z Kiss. Zabrał ich do nowojorskiego Electric Lady Studios, nagrał z nimi demówki, ale reszta jego zespołu nie podzielała entuzjazmu. Paul Stanley przyznał po latach, że „odrzucili Van Halen, by chronić Kiss”. Simmons, z bólem serca, podarł kontrakt. Rockandrollowy cyrk już na starcie pokazał im swoje prawdziwe oblicze. Eddie nie stał się gwiazdą z dnia na dzień. Stał się nią, bo był cholernie dobrym i zdeterminowanym muzykiem, który z tanich części – korpusu za 50 dolarów i gryfu za 80 – poskładał gitarę, która zdefiniowała brzmienie całej dekady. Ten legendarny „Frankenstrat” był symbolem jego podejścia: nie liczyła się marka i cena, tylko efekt. To nie był instrument gwiazdy rocka, tylko narzędzie pracy genialnego rzemieślnika. Kiedy więc pytał młodych, czy chcą być gwiazdami, pytał w istocie, czy są gotowi na to, by najpierw stać się rzemieślnikami.
Kiedy solo dla Króla Popu jest ważniejsze niż własny album
Nic lepiej nie ilustruje jego filozofii niż historia jednego z najsłynniejszych gitarowych solo w historii popu. Gdy Quincy Jones zadzwonił z propozycją nagrania partii gitary do piosenki Michaela Jacksona „Beat It”, Eddie nie tylko się zgodził. On wszedł do studia, posłuchał utworu i zapytał inżyniera dźwięku, czy może w nim… pozmieniać. Poprzestawiał fragmenty, zaimprowizował dwie solówki i tchnął w popowy numer rockandrollową duszę. Kiedy Jackson wrócił do studia i usłyszał efekt, był zachwycony, dziękując Eddiemu za pasję i za to, że potraktował jego piosenkę jak swoją.
Najważniejszy w tej historii jest jednak pewien drobny szczegół. Van Halen zrobił to za darmo, jako przysługę. Nie chciał ani grosza. Kilka miesięcy później album „Thriller” szybował na szczyty list przebojów, blokując pierwsze miejsce płycie „1984” samego Van Halen. Gwiazda rocka mogłaby zgrzytać zębami. Ale muzyk, dla którego liczyło się tylko to, co wychodziło spod palców? On prawdopodobnie tylko uśmiechnął się pod nosem. Wiedział, co wybrał.
Bo w tej anegdocie kryje się cała odpowiedź, której udzielał sam sobie, zadając to słynne pytanie. Sukcesem nie były platynowe płyty, wyprzedane stadiony ani miejsce w Rock and Roll Hall of Fame. To wszystko były tylko konsekwencje. Prawdziwy sukces wydarzył się lata wcześniej, w tym małym pokoju w Pasadenie, gdzie dzieciak z Holandii, z tanim wiosłem w ręku, znalazł wreszcie swój własny głos.
Galeria: Eddie Van Halen - najciekawsze występy gościnne genialnego gitarzysty
11
