Dead Kennedys dołączyli do „Frankenchrist” plakat H.R. Gigera. Jello Biafra stanął za to przed sądem

2026-11-22 10:01

W 1985 roku do pierwszych wydań albumu „Frankenchrist” Dead Kennedys dołączyli składany plakat z reprodukcją drastycznej pracy H.R. Gigera. Wkładka szybko stała się ważniejsza od samej płyty, ponieważ jej sprzedaż doprowadziła do śledztwa, nalotów policji i procesu Jello Biafry. Sprawa pokazała, że w Stanach Zjednoczonych lat 80. reprodukcja dzieła sztuki mogła zostać uznana za materiał szkodliwy dla małoletnich i stać się przedmiotem procesu.

Trzech muzyków zespołu Dead Kennedys występuje na oświetlonej scenie. O historii procesu wokalisty przeczytasz na EskaRock.
Autor: Stefan Brending / CC BY-SA 3.0

Do „Frankenchrist” dołączono reprodukcję kontrowersyjnego obrazu H.R. Gigera

„Frankenchrist”, trzeci pełnowymiarowy album Dead Kennedys, ukazał się w 1985 roku nakładem niezależnej wytwórni Alternative Tentacles. Do pierwszych wydań winylowych dołączano duży, składany plakat z reprodukcją „Penis Landscape”, znanego także jako „Work 219: Landscape XX”. Plakat nie trafił na zewnętrzną okładkę płyty. Na opakowaniu znalazło się za to ostrzeżenie, że wkładka może zostać uznana za szokującą, odpychającą lub obraźliwą.

Autorem obrazu był H.R. Giger, szwajcarski artysta znany z biomechanicznych wizji ludzkiego ciała, maszyn, przemocy i seksualności. Praca powstała w 1973 roku, dlatego Dead Kennedys nie zamówili jej z myślą o „Frankenchrist”. Giger przedstawił kobiece i męskie genitalia splecione w powtarzalny, chłodny niemal przemysłowy wzór. Giger był już uznanym artystą, a w 1980 roku zdobył Oscara za projekty do filmu „Alien”.

Oto lista najsmutniejszych piosenek w historii. Pojawiają się na niej rockowe numery

Skarga po zakupie płyty uruchomiła śledztwo przeciw Alternative Tentacles

Impuls do działania władz nie wyszedł od krytyków tekstów Dead Kennedys ani od rutynowej kontroli sklepów muzycznych. Album kupiła niepełnoletnia dziewczyna jako prezent dla młodszego brata. Jej matka zobaczyła plakat i zawiadomiła władze Los Angeles. Prokurator miejski Michael Guarino uznał, że sprzedaż wydawnictwa osobie niepełnoletniej może naruszać kalifornijskie przepisy o rozpowszechnianiu materiałów szkodliwych dla małoletnich.

W kwietniu 1986 roku policja przeszukała mieszkanie Jello Biafry oraz siedzibę Alternative Tentacles. Zabezpieczono egzemplarze „Frankenchrist”, dokumenty firmowe i prywatną korespondencję wokalisty. Dwa miesiące później oskarżono pięć osób związanych z produkcją lub dystrybucją płyty. Przed właściwym procesem zarzuty wobec trzech współoskarżonych wycofano, a przed ławą przysięgłych stanęli Biafra oraz generalny menedżer wytwórni Michael Bonanno.

Nie odpowiadali za stworzenie obrazu Gigera, lecz za rozpowszechnianie jego reprodukcji. Za zarzucane wykroczenie groził rok więzienia i grzywna do 2 tysięcy dolarów. Prokuratura przedstawiała plakat jako pornografię dostępną dla nieletnich. Obrona podkreślała natomiast, że była to reprodukcja dzieła znanego artysty, wyraźnie oznaczona na opakowaniu albumu.

Ława przysięgłych nie wydała werdyktu, a zarzuty wobec Biafry ostatecznie oddalono

Proces odbył się w sierpniu 1987 roku i trwał cztery dni. Oskarżenie musiało wykazać nie tylko jawnie seksualny charakter materiału, lecz także brak jego poważnej wartości artystycznej, literackiej, politycznej lub naukowej dla małoletnich. Obrona powołała ekspertów ze świata sztuki i muzyki, a historyczka sztuki Joan Weinstein argumentowała, że Giger nie tworzył obrazu w celu pobudzenia odbiorcy, lecz komentował utowarowienie seksu.

Adwokaci wskazywali również na antyautorytarny i antykonsumpcyjny charakter twórczości Dead Kennedys. 28 sierpnia ława przysięgłych nie zdołała wydać werdyktu, ponieważ głosy rozłożyły się 7 do 5 na korzyść uniewinnienia. Sędzia Susan E. Isacoff ogłosiła nieważność procesu. Prokuratura chciała ponowić postępowanie, lecz sędzia odmówiła i ostatecznie oddaliła zarzuty wobec Biafry oraz Bonanno.

ROLKI