Matka chrzestna rock’n’rolla zagrała w ulewie na peronie. Publiczność siedziała za torami

2026-11-22 8:23

7 maja 1964 roku Sister Rosetta Tharpe stanęła z elektryczną gitarą na mokrym peronie nieczynnej stacji Wilbraham Road w południowym Manchesterze. Ulewa zatrzymała pracę ekipy telewizyjnej Granada, ale artystka nie wycofała się z planu. Zmieniła otwierający utwór na „Didn’t It Rain” i dała jeden z najbardziej pamiętnych występów brytyjskiej fascynacji bluesem lat 60.

Sister Rosetta Tharpe z gitarą. Na wstawce portret uśmiechniętej artystki. O jej historii czytaj na EskaRock.
Autor: James J. Kriegsmann/ CC0 1.0

Granada zamieniła nieczynną stację w plan muzycznego widowiska

Występ Sister Rosetty Tharpe nie był ani przypadkowym koncertem pod gołym niebem, ani zwykłym przystankiem trasy. Granada Television zrealizowała program The Blues and Gospel Train z myślą o telewizyjnych kamerach, wykorzystując nieczynną od 1958 roku stację Wilbraham Road na dawnej linii Fallowfield Loop. Twórcy programu nazwali tę fikcyjną stację Chorltonville i zmieniła peron w stylizowaną wizję amerykańskiego Południa. Pojawiły się bele bawełny, skrzynie, worki, stare narzędzia gospodarcze, balie, kozy i kury. Około 200 widzów otrzymało bilety i wezwanie na stację Manchester Central, skąd dowieziono ich specjalnie przygotowanym pociągiem.

Producent Johnnie Hamp wykorzystał kolejowy motyw obecny w bluesie i gospel, by stworzyć telewizyjne widowisko. Publiczność zajęła miejsce po drugiej stronie torów, dzięki czemu kamery mogły pokazać wykonawców na peronie i widzów siedzących za szynami. Całość była kosztowną inscenizacją, a nie spontanicznym spotkaniem muzyków na zapomnianej stacji. Deszcz pozostał jedynym elementem, nad którym twórcy programu nie mieli kontroli.

Klub 27 - klątwa, która wisi nad młodymi i sławnymi? /Eska ROCK

Deszcz przerwał zdjęcia, Tharpe odpowiedziała „Didn’t It Rain”

Nagranie odbywało się podczas brytyjskiej części trasy American Folk, Blues and Gospel Caravan. W trasie wystąpili między innymi Muddy Waters, Sonny Terry, Brownie McGhee i Cousin Joe, a Watersowi towarzyszyli Otis Spann, Ransom Knowling oraz Willie Smith. Nie była to ta sama seria co American Folk Blues Festival organizowany przez Horsta Lippmanna i Fritza Raua, choć oba przedsięwzięcia często bywają ze sobą mylone. Brytyjską część trasy prowadził wówczas młody Joe Boyd, a za organizację koncertów odpowiadała agencja Harold Davison.

Po nagraniu otwierającego utworu Muddy’ego Watersa, „Blow Wind Blow”, lunęło i ekipa musiała przerwać pracę. Tharpe przyjechała na plan powozem konnym, co również należało do teatralnej oprawy programu. Gdy zobaczyła mokry peron, zaproponowała, by rozpocząć jej część od tradycyjnego gospel „Didn’t It Rain”. Tytuł trafnie komentował sytuację, lecz siła tej sceny nie sprowadzała się do zbieżności słów i pogody. Tharpe przeszła z Cousin Joem po zalanym peronie, a potem zaśpiewała i zagrała na gitarze elektrycznej z energią, której nie stłumił nawet deszcz.

W programie wykonała także „Trouble in Mind” oraz „He’s Got the Whole World in His Hands”. Film pokazuje nie tylko jeden efektowny numer, lecz także pełnię jej scenicznego stylu. Tharpe od końca lat 30. łączyła ekspresję czarnego gospel z bluesem, swingiem i ostrym elektrycznym brzmieniem. W 1964 roku nie zapowiadała dopiero rocka. Była dojrzałą artystką, która od lat zacierała granicę między repertuarem religijnym a świeckim.

Wokół występu narosły legendy o Claptonie, Becku i Richardsie

The Blues and Gospel Train pokazano 19 sierpnia 1964 roku. Występ obejrzała później wielomilionowa telewizyjna publiczność, a według późniejszych relacji Granada otrzymała tysiące listów z prośbami o powtórkę. Zachowany film ma szczególną wartość, bo zestawia Tharpe z elektrycznym chicagowskim bluesem Muddy’ego Watersa, akustycznym duetem Sonny’ego Terry’ego i Browniego McGhee oraz repertuarem gospel.

Wokół wydarzenia narosła legenda, że na peronie siedzieli między innymi Eric Clapton, Jeff Beck, Keith Richards i Brian Jones, lecz ich obecność 7 maja 1964 roku nie została jednoznacznie udokumentowana. Pewniejsze są relacje o młodych brytyjskich muzykach na American Folk Blues Festival w Manchester Free Trade Hall w 1962 roku, czyli podczas innego wydarzenia. Nie zmienia to znaczenia nagrania z Wilbraham Road. Sister Rosetta Tharpe rzeczywiście zagrała tam w ulewie, a widzowie siedzieli po drugiej stronie torów.

ROLKI