Były czasy, gdy gwiazda rocka nie była po prostu muzykiem. Była zjawiskiem, manifestem, a czasem i tykającą bombą. Kimś, kto żył na krawędzi tak ostentacyjnie, że miliony chciały patrzeć, nawet jeśli oznaczało to obserwowanie powolnego upadku. To była rola pisana dla nielicznych – tych, którzy potrafili unieść ciężar własnej legendy albo dać się jej zmiażdżyć. Artystów, którzy iskrę geniuszu nosili tuż obok zarzewia autodestrukcji. Ta dwoistość była walutą, za którą kupowało się nieśmiertelność. Płaciło się wątrobą, zdrowiem psychicznym, a czasem i życiem. Gdy więc po latach, w zupełnie innej epoce i z zupełnie innej muzycznej bajki, padły te słowa, coś w rockowym panteonie zadrżało. Niekoniecznie z zachwytu.
Jestem żyjącą i oddychającą gwiazdą rocka numer 1. Jestem Axlem Rosem; jestem Jimem Morrisonem; jestem Jimim Hendrixem.
Wypowiedział je Kanye West, człowiek, który z rockiem miał tyle wspólnego, co Axl Rose z punktualnością. A jednak, w tym jednym, aroganckim zdaniu uchwycił coś, co stanowiło istotę rockowego mitu: bezgraniczną, niemal boską wiarę we własną wyjątkowość. Wiarę, która pchała na szczyt i zrzucała w otchłań.
Czy Kanye West mógłby w ogóle stanąć w jednym rzędzie z bogami gitary i buntu?
Wystarczyło przywołać te nazwiska, by uruchomić lawinę obrazów. Axl Rose nie był tylko wokalistą. Był człowiekiem-instytucją, zdolnym w pojedynkę zatrzymać największą machinę rockową świata. Facetem, dla którego fani czekali na koncert dwie godziny, bo akurat miał zły humor albo ochotę na zupę z innego miasta. To on uosabiał kapryśny, niebezpieczny i pociągający zarazem pierwiastek rockowego boga. Jego głos był jak brzytwa, a osobowość jak granat z wyciągniętą zawleczką. Guns N' Roses było jego królestwem, a on dyktatorem, który w jednej chwili potrafił je zbudować, a w następnej zrównać z ziemią. Z nim nie było letnich emocji – tylko miłość albo nienawiść.
Dalej był Morrison. On nie śpiewał piosenek, on odprawiał psychodeliczne rytuały na oczach tłumu. W jego żyłach płynęła poezja Rimbauda i krew kalifornijskich jaszczurek. Był szamanem, który wprowadzał publiczność w trans, balansując na cienkiej granicy między artystycznym uniesieniem a obłędem. Jim nie chciał być idolem popkultury; on chciał być przewodnikiem po drugiej stronie lustra. Był poezją, seksem i zagrożeniem, opakowanym w skórę i charyzmę, której nie dało się podrobić. Jego koncerty były prowokacjami, testem na wytrzymałość dla cenzorów, policji i samych fanów. Skończył, jak wielu proroków – samotnie, w wannie, w obcym mieście, zostawiając po sobie więcej pytań niż odpowiedzi.
I wreszcie on. Jimi Hendrix. Człowiek tak cichy i nieśmiały poza sceną, że trudno było uwierzyć w jego sceniczną transformację. A tam, w świetle reflektorów, stawał się czystą energią. Nie grał na gitarze. On z nią rozmawiał, kłócił się, kochał i w końcu ją spalał, jakby składał ofiarę bogom dźwięku. Hendrix nie musiał krzyczeć o swoim buncie. Jego bunt był w każdym sprzężeniu, w każdym podciągnięciu struny, w każdym momencie, gdy gitara stawała się częścią jego układu nerwowego. Zmienił zasady gry na instrumencie, który wydawał się już w pełni odkryty. Pokazał, że sześć strun może zawierać w sobie cały kosmos.
Niebezpieczna mieszanka: poeta, wirtuoz i dyktator w jednym ciele
Co łączyło tę trójkę, prócz talentu, który zdarza się raz na pokolenie? Poczucie misji graniczące z megalomanią. Każdy z nich wierzył, że jest wybrańcem. Axl wierzył, że tworzy najdoskonalszą rockową operę, nawet jeśli miało mu to zająć piętnaście lat. Morrison był przekonany, że otwiera wrota percepcji. Hendrix wiedział, że słyszy dźwięki, których inni jeszcze nie odkryli. Ich siłą napędową było ego - wielkości stadionu, na którym występowali. To ono kazało im iść dalej, wyżej, mocniej. Ale to samo ego było ich przekleństwem. Pchało ich w uzależnienia, konflikty, izolację. Cena, jaką płacili za bycie Axlem, Jimem i Jimim, była potworna. Sława, która miała dać im wolność, zamieniła się w złotą klatkę. Fani, którzy ich kochali, nie chcieli widzieć w nich ludzi – chcieli widzieć mity. A oni, świadomie lub nie, te mity podsycali, aż w końcu sami się w nich zatracili. Dwóch z nich nie dożyło trzydziestki, trzeci na dekady zamknął się w sobie, stając się upiorem własnej legendy.
A co, jeśli rock and roll to po prostu stan umysłu, na który monopolu nie ma nikt, nawet Kanye West?
Kiedy więc raper z Chicago, znany z samplowania soulu, modowych kolekcji i przerywania gal z nagrodami, stawia się w jednym rzędzie z tym panteonem, nie chodzi o gatunek muzyczny. Chodzi o postawę. O ten specyficzny rodzaj artystycznej arogancji, która jest niezbędna, by przesuwać granice. West, podobnie jak jego rockowi idole, zawsze wierzył, że jest kimś więcej niż tylko muzykiem - wizjonerem, prorokiem, kreatorem. I tak jak oni, płaci za to wysoką cenę, wystawiając na widok publiczny swoje zmagania, upadki i manię wielkości. Może więc wcale nie uzurpował sobie prawa do riffów i skórzanych spodni. On po prostu rozpoznał w sobie ten sam niebezpieczny płomień. Tę samą iskrę, która jednym pozwalała pisać hymny pokoleń, a innym kazała wierzyć, że są żyjącymi i oddychającymi gwiazdami rocka numer jeden. Nawet jeśli nigdy nie trzymali w ręku gitary. Duch Morrisona, Hendrixa i Rose'a wciąż unosi się nad sceną, przypominając, że prawdziwy rock and roll to nie akordy. To stan umysłu, z którego rzadko wychodzi się bez szwanku.
Galeria: Axl Rose to nie tylko Guns N’ Roses! Oto utwory, w których zaśpiewał lub które współtworzył wokalista
6
