Wśród gitarzystów lat 70. panowały jasne zasady. Liczył się wolumen, prędkość i nonszalancja, z jaką traktowało się instrument zdolny wywoływać zbiorową histerię. Scena należała do tych, którzy potrafili zmieścić w jednej solówce więcej nut, niż mieściło się w głowie, którzy traktowali swoje sześć strun jak pole bitwy, a każdy koncert jak ostateczne starcie. Hałas i brawura były walutą, za którą kupowało się nieśmiertelność. To był świat Jimmy’ego Page’a, Ritchiego Blackmore’a i Jeffa Becka – tytanów, którzy zdefiniowali brzmienie dekady.
A jednak, gdy jeden z największych architektów tamtego brzmienia, człowiek odpowiedzialny za operowe harmonie i gitarę zbudowaną z kawałka kominka, mówił o swoim idolu, cała ta narracja kruszyła się w pył. Tą osobą był Brian May. Gitarzysta Queen, astrofizyk z doktoratem, który potrafił zaaranżować na gitarze cały jazz band, miał swojego cichego bohatera. I nie był to żaden z demonów prędkości ani scenicznych szamanów. Jego wybór padł na kogoś, kto wolał, by jego gitara płakała, niż krzyczała. W jednym z wywiadów May złożył hołd, który do dziś rezonuje w świecie rocka jako jeden z najpiękniejszych i najbardziej świadomych komplementów, jakie jeden wirtuoz mógł dać drugiemu:
George Harrison był naprawdę bajecznym, bajecznym, bajecznym gitarzystą i wspaniałym przykładem tego, kim powinien być gwiazdor rocka. Absolutnie podziwiałem go jako innowatora. Zawsze był świeży, odważny, wspaniale melodyjny, pełen duchowości i całkowicie świadomy struktury akordów pod solówką. Miał też odwagę grać prosto. Nigdy nie szukał schronienia w efektach ani nie próbował imponować szybkością. Mam nadzieję, że wiedział, jak bardzo wszyscy go kochaliśmy i szanowaliśmy.
Co tak naprawdę słyszał Brian May w grze cichego Beatlesa?
Słowa Maya to coś więcej niż kurtuazja. To klucz do zrozumienia, co odróżnia rzemiosło od sztuki. May, gitarzysta-intelektualista, który swoje solówki budował z precyzją architekta, dostrzegł w Harrisonie coś, co umykało wielu fanom rocka. Zauważył odwagę w prostocie. W czasach, gdy gitarzyści chowali się za ścianą efektów – fuzzów, flangerów i pedałów wah-wah – Harrison potrafił zagrać nutę tak czystą i tak perfekcyjnie umieszczoną w melodii, że stawała się ona ważniejsza niż cała kaskada dźwięków. To właśnie dlatego solówki w "Something" czy "While My Guitar Gently Weeps" nie zestarzały się ani o dzień. Nie ma w nich technicznej daty ważności. Jest tylko czysta emocja, zamknięta w idealnie dobranych frazach. Harrison nie musiał udowadniać, jak szybko potrafi przebierać palcami po gryfie. Jego geniusz polegał na tym, że wiedział, kiedy nie zagrać. Brian May, człowiek, który w "Bohemian Rhapsody" stworzył na gitarze całą orkiestrę, rozumiał to jak nikt inny. Podziwiał kogoś, kto był jego absolutnym przeciwieństwem, a jednocześnie mistrzem eleganckiej prostoty, do której sam May, ze swoją skłonnością do barokowego rozmachu, być może podświadomie aspirował.
Lekcja pokory w rockowym widowiskowym chaosie
Jest w tej relacji jeszcze jeden, głębszy wymiar. Zarówno Harrison, jak i May znali smak bycia genialnym muzykiem w zespole zdominowanym przez charyzmatyczne, niemal nadludzkie osobowości. George przez lata toczył cichą batalię o swoje miejsce w kompozytorskim duecie Lennon-McCartney. Jego piosenki, często te najbardziej dojrzałe i melodyjne, musiały walczyć o każdy centymetr miejsca na płytach The Beatles. Podobnie Brian May, choć był autorem tak potężnych hymnów jak "We Will Rock You" czy "The Show Must Go On", zawsze funkcjonował w orbicie Freddiego Mercury'ego – wulkanu energii i scenicznego geniuszu, którego nie dało się przyćmić. Obaj nie musieli być na froncie, by kształtować historię. Znaleźli swoją siłę w roli sonicznych architektów, którzy nadawali swoim zespołom unikalny charakter. Harrison wprowadził do rocka duchowość i brzmienia Wschodu. May – operową dramaturgię i naukowe podejście do harmonii. Być może to właśnie to wspólne doświadczenie – bycia filarem, a niekoniecznie fasadą – pozwoliło Mayowi dostrzec w Harrisonie bratnią duszę. Zobaczył w nim nie tylko gitarzystę, ale człowieka, który w warunkach ogromnej presji i wewnętrznej rywalizacji potrafił zachować muzyczną integralność i podążać własną, nieefekciarską ścieżką.
Melodia, która zostaje w uszach dłużej niż hałas
Słowa Maya o Harrisonie przypominają o czymś bardzo ważnym. Rock and roll to nie zawody sportowe. Szybkość oraz donośność szybko przemijają, a techniczne pokazy zachwycające obecnie, już jutro okazują się jedynie przestarzałą sztuczką. Trwałość zachowuje wyłącznie doskonale skomponowana melodia. Skromna, zagrana z uczuciem fraza jest w stanie przekazać więcej niż tysiące nut odegranych w ciągu sekundy. George Harrison opanował tę sztukę do perfekcji. Brian May, reprezentujący odmienne podejście do gry na gitarze, złożył mu wyjątkowy hołd – nie z pozycji fana, lecz jako dorównujący mu twórca, który pojął, że w świecie muzyki, podobnie jak we wszechświecie, potężna moc kryje się niekiedy w pauzie między tonami.
Galeria: Brian May - 7 najlepszych utworów, które muzyk napisał dla Queen
8
