Biczowanie za płyty rockowe. Jak irańska rewolucja zainspirowała Joe Strummera?
Po rewolucji w 1979 roku w Iranie, kiedy do władzy doszedł ajatollah Chomejni, sytuacja tamtejszych fanów muzyki stała się dramatyczna. Nowy rząd uznał zachodnią kulturę, a szczególnie rocka i disco, za szkodliwe narzędzia zepsucia, które należało całkowicie wyeliminować z życia publicznego. Posiadanie płyt z takimi nagraniami stało się przestępstwem, za które groziły surowe kary, w tym publiczne bicie batem. To właśnie te doniesienia stały się bezpośrednim zapalnikiem dla Joe Strummera, lidera The Clash, do stworzenia jednego z najważniejszych tekstów w historii punka.
Dowiedziałem się, że w Iranie ludzie dostają chłostę za samo posiadanie płyty disco lub rockowej – wspominał Joe Strummer w 2002 roku w rozmowie z magazynem Rolling Stone
Strummer postanowił wyśmiać tę sytuację, tworząc opowieść o fikcyjnym arabskim władcy ("The Shareef"), który desperacko próbuje uciszyć radosne dźwięki płynące z ulic. W tekście "Rock the Casbah" ludność nie zamierza się jednak poddać i organizuje tajne koncerty wbrew zakazom. Najciekawszym elementem buntu jest postawa pilotów myśliwców, którzy wysłani do stłumienia zabawy, ignorują rozkazy dowództwa i sami zaczynają słuchać rocka w swoich kokpitach. Utwór stał się dzięki temu uniwersalnym manifestem wolności, wyśmiewającym każdą formę dyktatury próbującej kontrolować ludzką ekspresję.
Od pornograficznych tekstów do światowego hitu. Rola Toppera Headona w "Rock the Casbah"
Choć The Clash kojarzone jest głównie z duetem Strummer-Jones, to za warstwę muzyczną "Rock the Casbah" odpowiadał niemal w całości perkusista Topper Headon. Muzyk spędził samotnie czas w nowojorskim studio Electric Lady, gdzie pod nieobecność reszty kolegów nagrał partie perkusji, charakterystyczny motyw na pianinie oraz linię basu. Stworzył w ten sposób gotowy szkielet utworu, który brzmiał wyjątkowo świeżo i tanecznie. Headon napisał do tej muzyki również własne słowa, ale miały one zupełnie inny charakter niż to, co finalnie usłyszeli fani.
Pierwsza wersja tekstu była dedykowana ówczesnej dziewczynie perkusisty i, jak wspominał później współmenedżer zespołu Kosmo Vinyl, była ona "niezwykle pornograficzna". Kiedy Joe Strummer przeczytał propozycję Headona, bez wahania zwinął kartkę w kulkę i wyrzucił ją do kosza. Wokalista uważał, że The Clash to zespół zaangażowany politycznie i społecznie, więc nie było w nim miejsca na piosenki o miłości w tak dosadnym wydaniu. To właśnie ta decyzja otworzyła drogę do powstania politycznego manifestu o buncie w "kazbie".
"Czy wszystko musi być tak długie?". Jak złośliwa uwaga menedżera stworzyła tekst
Praca nad nowymi słowami ruszyła pełną parą po incydencie z menedżerem zespołu, Berniem Rhodesem. Podczas sesji nagraniowych Rhodes był sfrustrowany faktem, że nowe kompozycje grupy są zbyt rozwlekłe i skomplikowane. W przypływie irytacji rzucił do muzyków pytanie, czy każdy ich kawałek musi ciągnąć się tak długo jak hinduska raga. Ta złośliwość tak mocno utkwiła Strummerowi w głowie, że po powrocie do hotelu Iroquois natychmiast usiadł do maszyny do pisania. Pierwsza linijka utworu o królu zakazującym "ragi" była bezpośrednią odpowiedzią na narzekania menedżera.
Pacyfistyczny hymn na amerykańskich bombowcach. Wielki paradoks sukcesu The Clash
Piosenka stała się największym komercyjnym sukcesem The Clash w Stanach Zjednoczonych, docierając do 8. miejsca listy Billboard Hot 100 w 1983 roku. Sukces ten miał jednak gorzki posmak. Topper Headon, który skomponował muzykę, został wyrzucony z zespołu z powodu uzależnienia od heroiny jeszcze przed premierą teledysku. Jeszcze większym ciosem dla Joe Strummera był sposób, w jaki utwór wykorzystano podczas wojny w Zatoce Perskiej w 1991 roku. Amerykańskie radio wojskowe nadawało piosenkę jako zagrzewający do boju hymn wojenny, całkowicie ignorując jej pacyfistyczny i antyautorytarny przekaz. Strummer był tym faktem głęboko załamany, widząc, jak jego satyra na dyktaturę staje się ścieżką dźwiękową do operacji militarnej.
Elektroniczne "Dixie" i algierski ślad. Czego nie usłyszeliście w "Rock the Casbah"?
Wersja albumowa z płyty "Combat Rock" kryje w sobie ciekawostkę, którą wyłapią tylko uważni słuchacze. W okolicach 1 minuty i 52 sekundy trwania utworu można usłyszeć dziwny, elektroniczny dźwięk. Jest to monofoniczna melodia popularnej amerykańskiej pieśni ludowej "Dixie", która została wpleciona w miks jako swoisty easter egg. Oprócz tego od lat krąży teoria o inspiracji algierskim muzykiem Rachidem Tahą. Artysta ten miał wręczyć Strummerowi swoją kasetę demo po koncercie w Paryżu w 1981 roku, a podobieństwo stylistyczne między jego twórczością a późniejszym hitem The Clash skłoniło wielu do spekulacji na temat wpływu algierskiego punka na brzmienie brytyjskiej grupy. Po latach sam Taha nagrał własną, arabskojęzyczną wersję tego hitu, domykając historię tej niezwykłej kompozycji.
11
