Jon Landau poprosił o utwór otwierający niemal gotowy album „Born in the U.S.A.”
Springsteen pracował nad materiałem na następcę surowego, akustycznego „Nebraska” od 1982 roku. Z sesji wyłonił się zestaw mocnych piosenek o weteranach, bezrobociu, trudach codziennego życia i amerykańskich złudzeniach. Materiał miał ciężar, energię E Street Band i kilka utworów, które później stały się klasykami. Landau dostrzegł jednak brak wyraźnego pierwszego singla.
Nie chodziło mu wyłącznie o radiowy hit skrojony pod listy przebojów. Landau chciał piosenki bardziej bezpośredniej, która pokazałaby, na jakim etapie był wtedy Springsteen jako autor i trzydziestokilkuletni artysta. Dla muzyka, który uważał pracę nad płytą za zakończoną, była to wyjątkowo drażniąca prośba.
Springsteen odpowiedział złością, a potem napisał piosenkę o własnym kryzysie
Po rozmowie z Landauem Springsteen wrócił do hotelowego pokoju i usiadł z gitarą. Zamiast próbować napisać lekką piosenkę o miłości czy zabawie, wykorzystał własne rozgoryczenie. „Dancing in the Dark” powstało w ciągu jednej nocy i było ostatnim utworem dopisanym do „Born in the U.S.A.”.
Tekst przedstawia człowieka, który wieczorem wraca do domu wyczerpany, nie ma już nic do powiedzenia i czuje, że utknął w miejscu. Chce zmienić swoje życie, wygląd, sposób myślenia, ale nie potrafi ruszyć z miejsca. Można w nim dostrzec także autoportret autora naciskanego, by stworzył kolejną wielką piosenkę, choć sam zmagał się z poczuciem wypalenia i bezradności.
Tytułowe tańczenie w ciemności nie jest więc zapisem beztroskiej imprezy. To próba wyrwania się z marazmu, nawet jeśli nie wiadomo jeszcze, dokąd zaprowadzi ten krok. Landau dostał utwór bardziej bezpośredni niż wcześniejsze nagrania z albumu, ale Springsteen nie porzucił w nim swoich tematów, tylko podał je w krótszej, chwytliwej formie.
Syntezator i mocny refren zamieniły osobiste napięcie w singiel na miarę lat 80.
„Dancing in the Dark” nagrano 14 lutego 1984 roku w nowojorskim studiu The Hit Factory, a prace nad miksem zakończono na początku marca. Charakterystyczny motyw syntezatorowy zagrał Roy Bittan, wieloletni pianista E Street Band. Brzmienie syntezatora, wyraźny rytm i łatwy do zapamiętania refren odróżniały nagranie od surowego, ponurego klimatu „Nebraska”, choć pod względem emocji piosenka pozostawała bliska tamtej płycie.
Singiel ukazał się 9 maja 1984 roku, niemal miesiąc przed premierą albumu „Born in the U.S.A.”. Zapowiadał nowy etap w karierze Springsteena, większy, głośniejszy i bardziej obecny w radiu oraz telewizji muzycznej. Nie oznaczało to jednak odejścia od jego dotychczasowych tematów, ponieważ pod tanecznym pulsem nadal krył się głos człowieka zmęczonego własną sytuacją.
Piosenka spełniła oczekiwania Landaua i stała się symbolem przełomu Springsteena
„Dancing in the Dark” dotarło do 2. miejsca amerykańskiej listy Billboard Hot 100 i pozostało tam przez cztery tygodnie. W 1985 roku Springsteen otrzymał za to nagranie swoją pierwszą nagrodę Grammy, w kategorii najlepszy męski wokal rockowy. Album „Born in the U.S.A.” przyniósł aż siedem singli w pierwszej dziesiątce amerykańskiej listy, a Springsteen z cenionego rockowego narratora stał się artystą o globalnym zasięgu.
Znaczenie utworu dodatkowo wzmocnił teledysk wyreżyserowany przez Briana De Palmę. Nakręcono go 29 czerwca 1984 roku podczas koncertu w St. Paul, a Springsteen wyciągnął z widowni do tańca młodą Courteney Cox, wówczas początkującą aktorkę. Teledysk utrwalił bardziej widowiskowy wizerunek utworu, choć jego tekst nadal opowiadał o twórczej presji.
Historia „Dancing in the Dark” pokazuje, że prośba Landaua o jeszcze jeden utwór skłoniła Springsteena do ponownego sięgnięcia po własne doświadczenia. W jedną noc artysta przekuł irytację wobec menedżera i własne zwątpienie w piosenkę, która stała się jego największym przebojem. „Dancing in the Dark” połączyło osobisty punkt wyjścia z chwytliwym, popowym refrenem.