Jakie wyzwania stoją przed polskim systemem zdrowia?
Podczas konferencji „Innovation Day: bezpieczeństwo lekowe Polski i Europy. Nauka, medycyna, rozwój” Łukasz Pietrzak, główny inspektor farmaceutyczny, zwrócił uwagę na braki leków jako wskaźnik niewydolności systemu opieki zdrowotnej. „Nie ma bardziej wrażliwego wskaźnika niewydolności systemu opieki zdrowotnej niż braki leków. Narażeni na nie jesteśmy szczególnie w sytuacjach kryzysów i napięć nie tylko geopolitycznych” – powiedział Pietrzak.
Jakie są globalne wyzwania dla produkcji leków?
Pietrzak przypomniał, że kryzysy, takie jak epidemie czy powodzie, obnażają słabości systemu. Przykładem była powódź, która zniszczyła fabrykę opakowań leków, co wstrzymało produkcję. Obecnie Chiny kontrolują 80% globalnej produkcji substancji czynnych, co czyni je potęgą w tym sektorze. W ciągu 30 lat Chiny stały się czołowym dostawcą leków na świecie, dostarczając je do 200 krajów. Wzrost innowacji w chińskim przemyśle farmaceutycznym jest zauważalny, osiągając 28% w 2023 roku w porównaniu do 3% w 2015 roku.
Czy Polska jest przygotowana na kryzysy lekowe?
Polska strategia lekowa musi obejmować różne aspekty, takie jak produkcja, dystrybucja i bezpieczeństwo leków, a także przeciwdziałanie przestępczości farmaceutycznej. „Leki niewiadomego pochodzenia są ogromnym niebezpieczeństwem dla naszego systemu, zwłaszcza dla osób, które w dalszym ciągu nie wiedzą, gdzie można legalnie kupować leki” – podkreślił Pietrzak. Dodał, że cyberataki stanowią poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa lekowego.
Jakie są wyzwania związane z produkcją leków generycznych?
Produkcja leków generycznych jest kluczowa dla bezpieczeństwa lekowego kraju. Pietrzak zaznaczył, że krajowa lista leków krytycznych obejmuje 400 substancji czynnych, co jest „utopią”, ponieważ krajowi producenci mogą wytworzyć jedynie 1-2% z nich. Zasugerował stworzenie „short listy” jako elementu strategii.
Pietrzak zwrócił uwagę na problem utylizacji leków, którego skala wynosi nawet 3 tys. ton rocznie. Zasugerował utworzenie „dynamicznych magazynów” dla rezerw leków, które pozwolą na ich rotację i minimalizację utylizacji. Obecne rezerwy wystarczają na 4 miesiące, ale nawet drobne zakłócenie może szybko je wyczerpać. Pietrzak wskazał również na potrzebę przygotowania baz danych uwzględniających efekty kliniczne działania leków i koszty związane z refundacją.
Jakie są zagrożenia związane z sfałszowanymi lekami?
System zdrowia w Polsce pozwala na nadużycia w przepisywaniu leków, a obrót sfałszowanymi lekami „ma się coraz lepiej” nie tylko w Polsce. „Z powodu sfałszowanych leków przeciwmalarycznych umiera 120 tys. dzieci rocznie w Afryce (…) Za 70 proc. ofiar kryzysu opioidowego w USA odpowiadają sfałszowane produkty z fentanylem i oksykodonem. To 100 tys. zgonów rocznie” – wskazał Pietrzak. WHO szacuje, że obrót sfałszowanymi lekami może sięgać 400 mld dolarów rocznie.
Nieumiejętne stosowanie leków przez pacjentów prowadzi do dodatkowych kosztów dla systemu zdrowia, gdyż choroby się zaostrzają i wymagają hospitalizacji. Pietrzak podkreślił, że 80% rynku hurtowego koncentruje się w pięciu podmiotach, co w przypadku konfliktu oznacza ryzyko ich szybkiego wyłączenia. Ekspert zasugerował, że farmaceuci powinni stać się istotnym wsparciem w systemie opieki zdrowotnej.
Źródło PAP.
Polecany artykuł:
