Były czasy, gdy definicja była prosta. Skórzana kurtka, butelka Jacka Danielsa w dłoni i aura zniszczenia unosząca się nad hotelowym pokojem. Gwiazda rocka była drapieżnikiem, bogiem chaosu, kimś, kto żył szybciej i umierał młodziej, zostawiając po sobie legendę i kilka nieśmiertelnych riffów. Ten archetyp, wykuty w ogniu lat 60. i 70., przez dekady stanowił niedościgniony wzór. Był certyfikatem autentyczności, przepustką do panteonu, gdzie liczyły się nie tylko platynowe płyty, ale też liczba skandali na koncie. A potem nadeszła nowa era.
Na przełomie wieków na scenę wkroczyło pokolenie artystów, którzy co prawda wciąż grali na gitarach, ale ich rewolucja była cichsza, bardziej introwertyczna. Sprzedawali miliony płyt, wypełniali stadiony po brzegi, ale w ich historiach brakowało paliwa dla bulwarowej prasy. Jednym z herosów tej zmiany był chłopak z Exeter, który zamiast rzucać telewizorami przez okno, wolał pisać piosenki przy pianinie. Sam Chris Martin, mózg i serce operacji zwanej Coldplay, na pytanie o swój status reagował z charakterystyczną dla siebie mieszanką zażenowania i autoironii.
Cóż, nie lubię określenia „gwiazda rocka”, tych dwóch słów: „rock star”. Nawet „gwiazda soft rocka”. Ani nawet „gwiazda wapienna”. Nie lubię tych słów.
Ta niechęć nie była zwykłą kokieterią. To manifest człowieka, który od samego początku zdawał sobie sprawę, że nie pasuje do odziedziczonej po poprzednikach roli. Jego historia nie zaczęła się od buntu, ale od studiów filologii klasycznej na University College London. Uniwersyteccy koledzy, a nie buntownicy z garażu. To tam poznał Jonny'ego Bucklanda, Guya Berrymana i Willa Championa. Ich wspólna droga nie była napędzana gniewem czy chęcią zniszczenia systemu. Była raczej poszukiwaniem idealnej melodii, hymnu, który poruszy tłumy, ale nie zburzy po drodze żadnego hotelu.
Dlaczego Chris Martin nigdy nie pasował do szablonu?
Spójrzmy prawdzie w oczy: Coldplay od debiutanckiego „Parachutes” było wszystkim tym, czego mitologia rockowego zbira nienawidziła. Byli wrażliwi, melancholijni, a ich największym przebojem okazała się piosenka o żółtym kolorze. Martin śpiewał o gwiazdach, miłości i stracie z taką szczerością, że dla strażników rockowej tradycji było to niemal obrazoburcze. Gdzie podział się testosteron, buta i niebezpieczeństwo? Zamiast tego był fortepian, falset i sweter. Sam Martin jako swoje największe inspiracje wymieniał norweski A-ha czy szkocki Travis – zespoły cenione za kunszt kompozytorski, a nie za wywoływanie zamieszek. Jego biografia tylko pogłębiała ten wizerunek.
Syn księgowego i nauczycielki muzyki, wychowany w dostatku, z przodkami, którzy walczyli o wprowadzenie czasu letniego w Wielkiej Brytanii. Trudno o mniej rockandrollowe korzenie. Gdy jego idole z lat 70. budowali swój mit na opowieściach o biedzie i walce o przetrwanie, Martin wiódł życie, które bardziej przypominało scenariusz komedii romantycznej Richarda Curtisa niż biografię Keitha Richardsa. Nawet jego życie prywatne, z głośnym, ale zakończonym w atmosferze „świadomego rozstania” małżeństwem z Gwyneth Paltrow, wydawało się zbyt cywilizowane. Zamiast nagłówków o odwykach, fani czytali o diecie wegetariańskiej i wspieraniu akcji charytatywnych.
Nowy model gwiazdy czy koniec rock and rolla?
Można by zapytać, czy ta niechęć do etykietki „gwiazdy rocka” nie była po prostu sprytnym mechanizmem obronnym. Sposobem na uniknięcie porównań, w których z góry stał na straconej pozycji. Martin, odrzucając ten tytuł, niejako zdejmował z siebie presję bycia kimś, kim nigdy nie był i nie chciał być. Zamiast próbować na siłę wciskać się w za ciasną skórzaną kurtkę, uszył sobie własny, znacznie wygodniejszy kostium. Kostium globalnej gwiazdy pop, która gra rockowe piosenki. To rozróżnienie jest kluczowe.
Jego kariera to pasmo sukcesów, które potwierdzają tę strategię. Współpraca z Jayem-Z, Kanye Westem czy Aviciim pokazała, że jego muzyczny świat jest znacznie szerszy niż jakakolwiek rockowa definicja. On nie chciał być kolejnym Jimem Morrisonem. Chciał pisać piosenki, które będą śpiewane przez ludzi na całym świecie, od Tokio po Rio de Janeiro. To nie była ścieżka dźwiękowa do burzenia hoteli, ale do przeżywania pierwszych miłości, radzenia sobie ze stratą i odnajdywania nadziei.
Okazało się, że na takie granie jest znacznie większe zapotrzebowanie. Odrzucając starą definicję, Martin paradoksalnie stworzył własną, bezpieczniejszą wersję rockowego Olimpu. Miejsce, gdzie liczy się skuteczność, profesjonalizm i uniwersalny przekaz, a nie autodestrukcyjny pęd. Może właśnie dlatego jego słowa o nielubianej etykiecie brzmią tak autentycznie. Nie chodziło o to, że czuł się niegodny. Być może po prostu uważał, że ten tytuł stał się przestarzały, ograniczający i zwyczajnie nudny. On wolał grać według własnych zasad. I wygrał. Może po prostu wiedział, że słowa są tanie. A stadiony i tak będą pełne.
Galeria: Oto najlepsze albumy w dorobku Coldplay. Te płyty trzeba znać!
6
