W krajobrazie alternatywnego rocka lat 90. było ciasno od flanelowych koszul, gniewu i surowej, garażowej energii prosto z Seattle. A potem, gdzieś na uboczu, z wietrznego Chicago, wyłonił się twór zupełnie inny. The Smashing Pumpkins nie brzmieli jakby nagrywali w piwnicy, ale jakby z tej piwnicy chcieli odlecieć w kosmos, budując katedry z gitarowych ścian i emocjonalnych refrenów. Ich lider, z ogoloną głową i spojrzeniem wiecznie urażonego geniusza, nie był kumplem z sąsiedztwa. Był architektem dźwięku, demiurgiem, który swoje frustracje i ambicje przekuwał w wielowarstwowe, operowe hymny. Mało kto potrafił tak precyzyjnie, a zarazem bezceremonialnie, nazwać naturę swojego przywództwa, jak zrobił to po latach sam Billy Corgan.
Więcej czerpię z życia, będąc po prostu sobą, będąc po prostu człowiekiem. Nie jako gwiazda rocka, nie jako ktokolwiek inny. Czasami zachowuję się jak dupek, ale myślę, że ludzie szanują mnie za bycie sobą. To jest najważniejsza rzecz w Smashing Pumpkins.
Te słowa były esencją i, być może, najszczerszym kluczem do zrozumienia jednego z najbardziej dysfunkcyjnych i jednocześnie najbardziej kreatywnych mechanizmów w historii rocka.
Czy perfekcjonizm to drugie imię tyranii?
Opowieść o nagrywaniu arcydzieła, jakim bez wątpienia jest album "Siamese Dream" z 1993 roku, to gotowy scenariusz na dramat psychologiczny. Zespół był na krawędzi rozpadu. Perkusista Jimmy Chamberlin zmagał się z ciężkim uzależnieniem od heroiny, a basistka D’arcy Wretzky i gitarzysta James Iha właśnie zakończyli burzliwy związek. Napięcie można było kroić nożem. W centrum tego chaosu stał Corgan – sfrustrowany, zdesperowany, by uchwycić na taśmie dźwięki, które słyszał w swojej głowie. Wtedy właśnie narodziła się legenda o jego autorytarnych rządach. Przez lata szeptano, że w akcie desperacji sam nagrał niemal wszystkie partie gitary i basu na płycie. To nie była plotka. Po latach sam to potwierdził. To nie był już zespół w demokratycznym tego słowa znaczeniu. To był dyktat jednego człowieka, który dla osiągnięcia artystycznej wizji był gotów poświęcić relacje, przyjaźnie i zdrowie psychiczne – swoje i kolegów. Był sobą. I zachowywał się jak dupek. Ale efekt? Płyta, która zdefiniowała brzmienie dekady.
Dlaczego Billy Corgan nigdy nie mógł utrzymać zespołu?
Ta autentyczność, o której mówił Corgan, miała swoją cenę. Była paliwem dla kreatywności, ale i trucizną, która powoli rozkładała zespół od środka. Po gigantycznym sukcesie podwójnego albumu "Mellon Collie and the Infinite Sadness" mechanizm zaczął pękać. Śmierć klawiszowca koncertowego z przedawkowania i wyrzucenie uzależnionego Chamberlina były zaledwie początkiem końca. Wewnętrzne tarcia narastały, a Corgan, coraz bardziej postrzegany jako apodyktyczny lider, zdawał się nie potrafić, a może nie chcieć, zatrzymać tej erozji. Kiedy pod koniec prac nad albumem "Machina/The Machines of God" odeszła Wretzky, stało się jasne, że oryginalna formuła się wyczerpała.
Zespół zakończył działalność w 2000 roku, w symbolicznym koncercie w tym samym klubie Metro w Chicago, w którym zaczynał. To, co miało być najważniejsze w Smashing Pumpkins – czyli bycie sobą – doprowadziło do samozniszczenia. Corgan próbował jeszcze sił z nowym projektem Zwan, ale i ten spłonął w ogniu wewnętrznych konfliktów. W publicznych wpisach lider nie oszczędzał byłych kolegów, nazywając ich leniwymi i pozbawionymi szacunku. Przekaz był jasny, choć niewypowiedziany wprost: to ja byłem Smashing Pumpkins.
Człowiek, który przetrwał samego siebie?
Po latach Corgan reaktywował szyld, stając się jedynym stałym członkiem i dysponentem dziedzictwa. Otoczony nowymi muzykami, kontynuował swoją misję. Reunion oryginalnego składu w 2018 roku, choć wyczekiwany przez fanów, odbył się bez D’arcy Wretzky, a publiczna wymiana oskarżeń między nią a Corganem przypomniała, że stare rany nigdy się nie zabliźniły. Billy Corgan ostatecznie wygrał wojnę o duszę zespołu, bo tą duszą od początku był on sam. Zapłacił za to samotnością na szczycie i wizerunkiem jednego z najtrudniejszych charakterów w branży. Zbudował pomnik swojemu talentowi, ale fundamenty tego pomnika nasiąknięte są goryczą niedokończonych rozmów i spalonych mostów. Gdy dziś wychodzi na scenę, by zagrać "Tonight, Tonight" czy "1979", wciąż jest w tym ta sama, niemal maniakalna intensywność. To dźwięk człowieka, który wybrał absolutną wierność sobie, nawet jeśli oznaczało to stanie się czarnym charakterem we własnej historii. I być może właśnie za to, paradoksalnie, fani wciąż go szanują. Za to, że nigdy nie udawał kogoś innego.
Galeria: Które rockowe zespoły mają najwięcej utworów z miliardem odtworzeń na Spotify? TOP10
11
