Szkolni znajomi z High Green założyli Arctic Monkeys
Grupa powstała w 2002 roku w High Green, na północnych obrzeżach Sheffield. Alex Turner, Jamie Cook, Matt Helders i Andy Nicholson znali się ze szkoły. Zespół nie został zebrany przez menedżera ani wytwórnię. Turner i Cook dostali gitary na Boże Narodzenie, natomiast Helders usiadł za perkusją głównie dlatego, że nikt inny z kolegów nie chciał jej obsługiwać. Zaczynali od prób, koncertów w pubach i występów w małych klubach Sheffield.
Od początku wyróżniały ich teksty Turnera. Zamiast naśladować język amerykańskiego rocka, pisał o kolejkach przed klubami, ochroniarzach, nocnych wyjściach i ludziach spotykanych w Sheffield. Piosenki takie jak Fake Tales of San Francisco, Dancing Shoes czy From the Ritz to the Rubble brzmiały jak relacja z miejsc dobrze znanych ich rówieśnikom. Dzięki temu rówieśnicy zespołu rozpoznawali w tych piosenkach własne doświadczenia, zamiast kolejnej grupy promowanej z Londynu.
Nagrania z 2fly Studios najpierw dostawali uczestnicy koncertów
Między sierpniem 2003 a listopadem 2004 roku Arctic Monkeys kilkakrotnie nagrywali w sheffieldzkim 2fly Studios z realizatorem Alanem Smythem. Nie nagrywali jeszcze debiutanckiego albumu, lecz robocze wersje poszczególnych piosenek. Materiał miał pomagać w zdobywaniu kolejnych koncertów i pokazywać, jak brzmi zespół. Na tych nagraniach Turner śpiewał wyraźniej stylizowanym, amerykańskim akcentem niż na późniejszych płytach.
Muzycy wypalali nagrania na płytach CD-R i rozdawali je bezpłatnie osobom przychodzącym na występy. Ten etap często znika z opowieści o internetowym sukcesie zespołu. Arctic Monkeys rozdawali fizyczne kopie nagrań, nie planując przy tym kampanii wirusowej. Dopiero odbiorcy kopiowali materiał na komputery, zamieniali go w pliki MP3 i przesyłali dalej.
Fani przesyłali dema znajomym, publikowali je na forach i udostępniali w serwisach społecznościowych oraz sieciach wymiany plików. W obiegu pojawiały się też amatorskie nagrania koncertowe, więc jedna piosenka mogła funkcjonować w kilku wersjach. W październiku 2005 roku „The Guardian” szacował, że online dostępne były 142 różne wersje utworów Arctic Monkeys. Nie chodziło o 142 oficjalne kompozycje, lecz o kopie, dema i bootlegi świadczące o skali zainteresowania.
Beneath the Boardwalk nie było oficjalnym debiutem Arctic Monkeys
Najbardziej znany zbiór wczesnych nagrań funkcjonuje pod nazwą Beneath the Boardwalk. Nie był to jednak oficjalny album ani wydawnictwo zatwierdzone przez Arctic Monkeys. Fotograf i znajomy zespołu Mark Bull, znany jako Sheriff, udostępniał dema na swojej stronie. Nazwa kompilacji nawiązywała do klubu The Boardwalk w Sheffield. Później fani kopiowali pliki, dodawali kolejne utwory i zmieniali ich opisy, dlatego nie ma jednej autoryzowanej tracklisty ani okładki. Wiele piosenek z tych sesji wróciło później w dopracowanych wersjach na debiucie Whatever People Say I Am, That’s What I’m Not.
W londyńskim Astoria publiczność znała teksty przed premierą singla
Skalę tego obiegu szybko było widać także na koncertach. W 2005 roku Arctic Monkeys zagrali wyprzedany koncert dla około 2 tysięcy osób w londyńskim Astoria, choć ich przełomowy singiel I Bet You Look Good on the Dancefloor nie miał jeszcze premiery. Publiczność znała teksty z dem i nagrań koncertowych, nie z radiowych list przebojów. Bilety na ten występ były później odsprzedawane nawet za 100 funtów.
Rosnąca publiczność przyciągnęła uwagę branży, ale jej zainteresowanie nie było wyłącznie efektem aktywności w sieci. Demo zespołu trafiło do BBC Radio 1 w marcu 2005 roku, a w maju ukazało się limitowane Five Minutes with Arctic Monkeys. W czerwcu grupa podpisała kontrakt z niezależną Domino Records, wybierając ją zamiast wielkiej wytwórni. Radio, prasa i coraz większe koncerty wzmocniły ruch, który zaczął się wcześniej wśród fanów.
Singiel i debiut przełożyły fanowskie zainteresowanie na sprzedaż
I Bet You Look Good on the Dancefloor ukazał się 17 października 2005 roku i od razu dotarł na pierwsze miejsce brytyjskiej listy singli. Był to pierwszy oficjalny hit Arctic Monkeys, ale dla dużej części publiczności nie była to pierwsza styczność z tym utworem. Bezpłatne udostępnianie wcześniejszych nagrań nie osłabiło zainteresowania singlem, lecz zbudowało wokół zespołu zaangażowaną publiczność.
Debiutancki album Whatever People Say I Am, That’s What I’m Not wydano 23 stycznia 2006 roku. W pierwszym tygodniu sprzedał się w Wielkiej Brytanii w nakładzie 363 735 egzemplarzy, ustanawiając ówczesny rekord dla debiutu zespołu. Na ten wynik złożyły się nie tylko sukces singla i promocja Domino. Zanim płyta trafiła do sklepów, wielu fanów znało repertuar z CD-R-ów, plików MP3 i koncertów.
Nie była to więc prosta historia zespołu wypromowanego przez MySpace. Arctic Monkeys nie prowadzili nawet własnego oficjalnego profilu w tym serwisie. Na sukces złożyły się lokalna scena, mocne piosenki, częste koncerty i udostępnianie muzyki przez fanów. Internet pozwolił odbiorcom roznieść dema daleko poza Sheffield, zanim duża promocja ruszyła na dobre. Dlatego jeszcze przed premierą debiutanckiego albumu Arctic Monkeys mieli już wierną publiczność, a płyta zwieńczyła popularność budowaną wcześniej przez fanów.