Magiczne „4 lata”. Sprawdź, czy już jesteś pod ochroną
Zasada jest prosta, ale bezlitosna dla pracodawców: jeśli brakuje Ci nie więcej niż 4 lata do wieku emerytalnego, szef nie może wypowiedzieć Ci umowy. To Twój „immunitet”, który ma zapewnić Ci spokój do momentu odebrania pierwszej emerytury.
W 2026 roku daty graniczne wyglądają następująco:
| Płeć | Wiek emerytalny | Ochrona zaczyna się od: |
| Kobieta | 60 lat | 56. urodzin |
| Mężczyzna | 65 lat | 61. urodzin |
Ważne: Jeśli szef wręczy Ci wypowiedzenie choćby jeden dzień po Twoich 56. (kobieta) lub 61. (mężczyzna) urodzinach – prawo jest po Twojej stronie, a zwolnienie jest bezprawne.
Przełom 2025/2026: Umowa na czas określony już Cię nie pogrąży
To najważniejsza zmiana, o której musisz wiedzieć. Przez lata pracodawcy uważali, że jeśli masz umowę np. na 2 lata, a do emerytury zostały Ci 3, to mogą Cię zwolnić wcześniej. Sąd Najwyższy (uchwała z września 2025 r.) położył temu kres.
Nawet jeśli Twoja umowa wygasa przed osiągnięciem przez Ciebie wieku emerytalnego, szef nie może jej wypowiedzieć wcześniej, gdy jesteś już w okresie ochronnym. Umowa po prostu wygaśnie z czasem, na jaki została zawarta, ale nikt nie może Cię „wyrzucić” przed terminem.
Szef „nie wiedział”, że jesteś chroniony? To jego problem!
Kolejny świeży wyrok (I PSKP 18/24) ucieszy osoby pracujące w trudnych warunkach, mające prawo do emerytur pomostowych. Sąd Najwyższy orzekł: ochrona działa obiektywnie.
Oznacza to, że nawet jeśli Twój pracodawca nie miał pojęcia, że spełniasz warunki do wcześniejszej emerytury, i tak nie może Cię zwolnić. Prawo chroni Cię na podstawie faktów, a nie „stanu wiedzy” szefa. Jeśli zostaniesz zwolniony, a potem udowodnisz przed sądem, że byłeś w wieku ochronnym – odszkodowanie lub przywrócenie do pracy masz niemal w kieszeni.
Trzynasta emerytura
21
Czy istnieje jakakolwiek „dziura” w ochronie?
Wiele osób pyta o zwolnienia grupowe. Tutaj musisz zachować czujność. Choć przy zwolnieniach grupowych szef nadal nie może „wyrzucić Cię na bruk”, to prawo pozwala mu na tzw. wypowiedzenie zmieniające.
Co to oznacza? Pracodawca może zaproponować Ci nowe, często gorsze warunki pracy lub płacy. Jeśli ich nie przyjmiesz – umowa się rozwiąże. To jedyna sytuacja, w której ochrona art. 39 Kodeksu pracy bywa „dziurawa”.
Jak liczyć swój okres ochronny?
Pamiętaj o prostej zasadzie: liczysz dokładnie 4 lata wstecz od dnia swoich urodzin emerytalnych.
Przykład: Pani Anna kończy 60 lat 10 maja 2030 r. Jej „parasol ochronny” rozkłada się nad nią już 10 maja 2026 r. Od tego dnia Anna jest „nietykalna” dla działu kadr w kwestii wypowiedzenia umowy. Moim zdaniem: Wiedza o tym, że ochrona dotyczy też umów na czas określony, to najsilniejsza broń pracownika w 2026 roku. Wielu pracodawców nadal żyje „starymi przepisami” i warto ich wyprowadzić z błędu, zanim podejmą ryzykowną decyzję.
Źródło: Szef już nie może Cię zwolnić. Przełomowy wyrok Sądu Najwyższego zmienia zasady ochrony przed emeryturą
