Spis treści
- Ekstremalne temperatury i niski stan wód obniżyły produkcję w ważnych elektrowniach węglowych o mniej więcej 1,1 GW, uderzając w stabilność systemu.
- Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) po raz drugi w tym sezonie skorzystały z mechanizmu „Rynku Mocy”, aby zabezpieczyć dostawy w kluczowych godzinach.
- Cena energii na giełdzie poszybuje wieczorem powyżej 2200 zł za MWh, chociaż jeszcze w środku dnia za prąd płacono niecałe 1,40 zł.
- Gospodarstwa domowe nie odczują tego natychmiast, ale tak drastyczne wahania cen obnażają brak elastyczności i magazynów w naszym systemie energetycznym.
Rekordowa cena prądu wieczorem. Dlaczego jest tak drogo?
Panująca w naszym kraju fala upałów coraz mocniej uderza w stabilność systemu energetycznego. Zjawiskiem, które wyraźnie pokazuje skalę problemu, są ogromne różnice w cenach energii pomiędzy różnymi porami dnia. W godzinach okołopołudniowych, dzięki pracy instalacji fotowoltaicznych, prąd na giełdzie jest wręcz śmiesznie tani. W najbliższą środę, krótko przed godziną 13, hurtowa cena prądu (na rynku dnia następnego) ma osiągnąć poziom 1,37 zł za megawatogodzinę (MWh).
Sytuacja diametralnie się odwróci, gdy tylko zajdzie słońce i ustanie produkcja z paneli fotowoltaicznych. W środę około godziny 20 hurtowa cena prądu wzrośnie do porażającej kwoty 2202,13 zł za MWh. Skąd ten skok? Wciąż wysokie temperatury wieczorem sprawiają, że pracują klimatyzatory, utrzymując ogromne zapotrzebowanie na energię, a jednocześnie z systemu znika tania energia ze słońca. Konieczne jest wtedy uruchamianie znacznie droższych jednostek wytwórczych, co drastycznie podnosi koszty.
Polecany artykuł:
Upały i susza wyłączają polskie elektrownie
Zwiększone zapotrzebowanie odbiorców to tylko jedna przyczyna trudności. Z drugiej strony system boryka się ze sporymi problemami w wytwarzaniu prądu. Upałom towarzyszy bowiem susza, która objawia się niskimi stanami rzek, w tym Wisły. Ta sytuacja doprowadziła do trudności w funkcjonowaniu dwóch kluczowych dla kraju jednostek: Elektrowni Kozienice oraz Elektrowni Połaniec.
Te należące do grupy Enea elektrownie wymagają ogromnych ilości wody do układów chłodzenia swoich bloków. Zbyt niski poziom rzek uniemożliwia ich bezpieczne funkcjonowanie. W efekcie już we wtorek przed południem nieczynne były po trzy bloki w Kozienicach i w Połańcu. Z oficjalnych informacji przekazanych przez Eneę wynika, że wyłączenia te spowodowały ubytek mocy w systemie wynoszący ok. 1,1 GW, co jest ogromnym obciążeniem dla i tak napiętej sytuacji w krajowej sieci.
Co to jest okres przywołania na rynku mocy?
Z uwagi na rosnące trudności, operator systemu, Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE), zdecydował się we wtorek na ogłoszenie tzw. okresu przywołania na rynku mocy. W praktyce jest to uruchomienie specjalnego mechanizmu zabezpieczającego, który działa niczym ubezpieczenie na wypadek ekstremalnych problemów.
Mechanizm Rynku Mocy opiera się na tym, że wytwórcy energii czy duże przedsiębiorstwa otrzymują wynagrodzenie po prostu za to, że pozostają w gotowości. Gdy PSE zgłasza „okres przywołania”, oznacza to, że korzysta z wykupionych rezerw. Podmioty wytwórcze muszą wówczas natychmiast dostarczyć zadeklarowaną moc, a firmy biorące w tym udział mają obowiązek ograniczyć swój pobór prądu. To błyskawiczny sposób na ratowanie systemu przed załamaniem. W bieżącym, 2026 roku jest to drugi przypadek, w którym PSE musi uciec się do tego rozwiązania – poprzednio zdarzyło się to 30 czerwca, także z powodu skrajnych upałów.
Warto uspokoić, że informacje o tym, że energia hurtowa kosztuje ponad 2200 zł za MWh, brzmią bardzo groźnie, ale nie wpłyną one od razu na portfele statystycznego Kowalskiego. Taryfy dla gospodarstw domowych nie są modyfikowane na bieżąco w reakcji na codzienne wahania na rynku dnia następnego.Źródło: WNP
