The Rolling Stones kontra absurd PRL-u. Za koncert w Warszawie zapłacono im wagonem wódki

Jak The Rolling Stones próbowali wywieźć z Polski cały wagon wódki?

Wyobraźcie sobie ten huk: 13 kwietnia 1967 roku The Rolling Stones, niczym rock'n'rollowa kometa, uderzyli w sam środek Warszawy, dając dwa legendarne koncerty w Sali Kongresowej. Był to moment absolutnie historyczny, bo po raz pierwszy tak potężna zachodnia machina rockowa przetoczyła się za żelazną kurtyną. Do historii przeszła jednak nie tylko muzyka, ale również kuriozalna zapłata, jaką zespół zainkasował. Z honorarium opiewającego na około 4000 dolarów, połowę wypłacono im w polskich złotych. Był jednak pewien haczyk, typowy dla absurdów tamtej epoki. Ówczesne przepisy uniemożliwiały wymianę tej waluty na cokolwiek wartościowego na Zachodzie, więc po opuszczeniu Polski pieniądze stałyby się zwykłymi papierkami. Stonesi, jako wytrawni biznesmeni, nie zamierzali jednak wracać do domu z pustymi rękami.

Wybór padł na płynne złoto PRL-u, czyli polską wódkę, a konkretnie markę Wyborowa, która podobno z miejsca podbiła serca muzyków. Miejska legenda, powtarzana przy każdej możliwej okazji, głosi, że zakupiono jej tyle, że można by nią wypełnić cały kolejowy wagon. Niestety, biurokratyczna machina skutecznie zgasiła ten rock'n'rollowy zapał do eksportu i wywóz tak potężnego ładunku alkoholu okazał się niemożliwy. Cała partia trunku ostatecznie wylądowała w magazynach państwowej agencji artystycznej Pagart. Jak z uśmiechem głosi anegdota, jej pracownicy mieli dzięki temu zapas na kolejne 30 lat, choć nikt nigdy oficjalnie nie przyznał się do tych procentów. Historia, choć jej detale toną w oparach absurdu, stała się tak sławna, że dziś stanowi ozdobę ekspozycji w Polskim Muzeum Wódki.

Keith Richards kazał dygnitarzom zrobić miejsce dla fanów. Co na to Jagger?

Koncert Stonesów w Warszawie nie był po prostu kolejnym przystankiem na trasie promującej album „Between the Buttons”. To było wydarzenie o randze politycznej, pierwszy tak głośny zgrzyt zachodniej kultury w trybach bloku wschodniego. Polska okazała się jedynym krajem komunistycznym, który miał odwagę zaprosić zespół, podczas gdy planowany występ w Moskwie nigdy nie wypalił. Jak po latach wspominał dziennikarz Wojciech Mann, dla młodych Polaków było to niczym „lądowanie statku kosmicznego z innej galaktyki na Placu Defilad”. Nic więc dziwnego, że pod Salą Kongresową kłębiły się tysiące fanów bez biletów, a porządku musiały pilnować wzmocnione oddziały milicji, które nie do końca wiedziały, z czym mają do czynienia.

Atmosfera w środku była równie gęsta. Najlepsze miejscówki tuż pod sceną, jak to w tamtych czasach bywało, zajęli komunistyczni dygnitarze z rodzinami, spychając prawdziwych fanów rocka na sam koniec sali. Taki widok musiał podnieść ciśnienie Keithowi Richardsowi, który podobno ryknął do oficjeli, żeby zrobili miejsce dla młodzieży z tyłu. Mick Jagger z kolei nieustannie dolewał oliwy do ognia, prowokując obecnych w sali milicjantów i kręcąc biodrami w sposób, który mógł wywołać niejeden zawał serca. Był to czysty, nieskrępowany pokaz buntu i wolności, który ostro kontrastował z szarą rzeczywistością Polski Ludowej i wrył się w pamięć uczestników na całe życie.

Spalony sprzęt i czarna lista

Jak na legendarny koncert przystało, nie obyło się bez problemów technicznych. Okazało się, że wypasiony sprzęt przywieziony z Wielkiej Brytanii nie był przygotowany na spotkanie z polskim napięciem w gniazdkach, które wynosiło 220V zamiast 110V. Efekt? Część bezcennego zaplecza, w tym kluczowe dla brzmienia organy, po prostu odmówiła posłuszeństwa. Na ratunek ruszyli muzycy polskiego zespołu Czerwono-Czarni i klawiszowiec Ryszard Poznakowski. Postawił on jednak twardy warunek: pożyczy swój instrument tylko wtedy, gdy sam Mick Jagger osobiście go o to poprosi. Ostatecznie frontman Stonesów musiał schować dumę do kieszeni i grzecznie poprosić.

Jak koncert w Warszawie zakończył się banem dla Jaggera?

Warszawski koncert był ostatnim europejskim przystankiem na trasie z udziałem założyciela zespołu, Briana Jonesa. Chociaż wydarzenie stało się kulturowym przełomem, to jego konsekwencje dla zespołu okazały się dość skomplikowane. Stonesi narobili takiego zamieszania, że komunistyczne władze na długo zapamiętały tę lekcję rock'n'rolla. Kilka lat później, w 1973 roku, Mick Jagger trafił na czarną listę i został uznany za osobę „niechcianą” w Polsce. Grupa wróciła nad Wisłę dopiero po upadku komunizmu, w 1998 roku. Choć muzycy przez dekady omijali nasz kraj, to legenda o zapłacie w wagonach wódki pędziła przez Polskę własnym torem. I tak oto, najbardziej absurdalna transakcja w historii rocka stała się jednym z najtrwalszych symboli tamtych szalonych czasów.

Galeria: Mick Jagger - 10 najlepszych duetów lidera The Rolling Stones!