Był taki moment na początku sierpnia 2003 roku, kiedy na polach Knebworth zebrało się ponad 375 tysięcy ludzi. Nie grali tam ani The Rolling Stones, ani odrodzone Led Zeppelin. Na scenę, przed największą publiczność w historii brytyjskiej muzyki, wyszedł chłopak, który jeszcze dekadę wcześniej był tylko zbuntowanym trybikiem w popowej maszynie Take That. Robbie Williams, bo o nim mowa, nie tyle śpiewał piosenki, ile reżyserował gigantyczne, zbiorowe uniesienie. To był jego żywioł. I to właśnie tam, w zenicie swojej potęgi, udowodnił, że nie chodzi mu już o bycie gwiazdą pop. Chodziło o coś znacznie większego. O tron.
Dlaczego największy showman brytyjskiego popu namaścił króla rock and rolla?
W świecie rocka, gdzie autentyczność jest walutą cenniejszą niż złoto, takie deklaracje zwykle kwituje się ironicznym uśmiechem. Zwłaszcza, gdy padają z ust kogoś, kto zaczynał od układów choreograficznych i śpiewania ballad pisanych na zamówienie. Ale Williams nigdy nie przejmował się etykietami. Zawsze miał w sobie bezczelną odwagę, by mierzyć wyżej, niż pozwalał mu na to jego muzyczny rodowód. Potrafił z równą swobodą nagrywać swingowe standardy w hołdzie Sinatrze, jak i puszczać oko do stylistyki Jamesa Bonda w teledysku do „Millennium”. On nie chciał być po prostu muzykiem. Chciał być ikoną. A w panteonie ikon jest tylko jedno najwyższe miejsce. Dlatego, gdy rzucił swoje wyznanie, brzmiało ono nie jak opinia, ale jak manifest i cel.
Każdy lubi przynajmniej jedną piosenkę Elvisa... Ja kocham je wszystkie. On był, jest i pozostanie największą gwiazdą rocka.
Te słowa nie były tylko pustym hołdem. Były kluczem do zrozumienia jego własnej filozofii bycia na scenie. Robbie nie widział w Elvisie wyłącznie buntownika z gitarą, który w latach 50. wstrząsnął Ameryką. Widział w nim przede wszystkim niedościgniony wzorzec totalnego performera – człowieka, który magnetyzmem, charyzmą i głosem potrafił zahipnotyzować miliony. Człowieka, który przekuł rock and rolla w wielki show, stając się czymś więcej niż piosenkarzem. Stał się zjawiskiem.
Co Robbie Williams zobaczył w lustrze, kiedy patrzył na Elvisa?
Kariera Williamsa była nieustanną próbą ucieczki od wizerunku grzecznego chłopca z boysbandu. Kiedy w połowie lat 90. rzucił Take That, sfotografował się z braćmi Gallagher z Oasis na festiwalu Glastonbury, jakby chciał symbolicznie przejść na drugą stronę mocy – ze świata popu do świata rocka. Ale szybko zrozumiał, że jego siła nie leży w robieniu rockowych klisz, a w scenicznym ekshibicjonizmie, autoironii i umiejętności balansowania na granicy kiczu i geniuszu. Jego koncerty to nie były rockowe misteria, tylko pełne brawury rewie, gdzie równie ważne jak refreny były jego monologi i interakcja z publicznością.
Właśnie w tym Williams mógł odnaleźć Presleya. Nie tego wczesnego, surowego z Sun Studio, ale tego późnego, z Las Vegas. Tego w białym kombinezonie z cekinami, który każdy wieczór zamieniał w spektakl. Krytycy mogli kręcić nosem na artystyczną wartość tamtych występów, ale nikt nie mógł zaprzeczyć ich skali i sile oddziaływania. Elvis w Vegas, podobnie jak Williams w Knebworth, nie był już tylko muzykiem. Był instytucją, która musiała sprostać własnej legendzie. Williams, ze swoimi publicznie roztrząsanymi problemami z uzależnieniami, depresją i wahaniami wagi, doskonale rozumiał presję, jaka wiąże się z byciem na szczycie.
Dziedzictwo, nałogi i cena za koronę
To, co łączy obie postaci, to nie tylko skala sukcesu, ale też jego mroczna strona. Obaj musieli dźwigać ciężar korony, która z symbolu władzy szybko stawała się złotą klatką. Elvis u schyłku życia był więźniem własnego wizerunku, otoczonym przez dwór pochlebców i uzależnionym od leków, które miały mu pomóc przetrwać kolejny występ. Williams przez lata otwarcie mówił o swoich demonach – walce z alkoholem, narkotykami i chorobami psychicznymi, które były ceną za życie na świeczniku od najmłodszych lat. Deklaracja Robbiego o wielkości Elvisa to zatem coś więcej niż tylko wyraz muzycznego podziwu. To rozpoznanie w Presleyu nie tylko artysty, ale i człowieka zmagającego się z brzemieniem własnej ikoniczności.
To zrozumienie, że bycie „największą gwiazdą rocka” nie oznacza jedynie nagrywania przełomowych płyt. Oznacza zdolność do porwania tłumów, stworzenia mitu i, co najtrudniejsze, uniesienia go na swoich barkach, nawet gdy ten staje się nieznośnie ciężki. Robbie Williams nigdy nie został rockmanem w klasycznym tego słowa znaczeniu. Pozostał mistrzem popowego spektaklu. Ale patrząc na jego karierę przez pryzmat jego fascynacji Elvisem, widać wyraźnie, że nie chodziło o gatunek muzyczny. Chodziło o dziedzictwo. O miejsce w historii, które zajmują nie tylko najlepsi muzycy, ale przede wszystkim najwięksi showmani. A w tym panteonie, jak sam przyznał, król może być tylko jeden. On sam zadowolił się rolą księcia, który przynajmniej wie, komu oddać hołd.
6
