Dlaczego polska publiczność pokochała Marillion?
W latach 80. Polska była krajem odciętym od zachodnich nowinek, pogrążonym w kryzysie i szarzyźnie pozostałej po stanie wojennym. Podczas gdy brytyjska prasa muzyczna często szydziła z Marillion, nazywając ich marną kopią Genesis, polscy słuchacze dostrzegli w ich muzyce coś znacznie głębszego. Teatralny styl wokalisty Fisha i skomplikowane kompozycje z płyt "Script for a Jester's Tear" czy "Fugazi" idealnie trafiły w gust publiczności wychowanej na klasykach rocka progresywnego. Dla młodych ludzi w tamtym czasie ta muzyka była formą emocjonalnego eskapizmu od milicyjnych patroli i braków w sklepach.
Istotnym elementem kultu zespołu była też warstwa wizualna. Ze względu na trudności w zdobyciu oryginalnych wydawnictw, fani masowo kopiowali kasety magnetofonowe, ale ci szczęściarze, którzy posiadali zachodnie winyle, celebrowali surrealistyczne okładki Marka Wilkinsona. Postać Błazna stała się symbolem buntu, a polscy fani ręcznie przerysowywali te skomplikowane grafiki na własne koszulki i dżinsowe kurtki, tworząc unikalną subkulturę wewnątrz szarego społeczeństwa.
Tomasz Beksiński i siła poetyckiego przekładu
Kluczową postacią dla sukcesu grupy w Polsce był Tomasz Beksiński, dziennikarz radiowej Trójki. W swoich audycjach z cyklu "Romantycy muzyki rockowej" nie tylko puszczał całe albumy, ale przede wszystkim czytał własne, niezwykle poetyckie tłumaczenia tekstów. Dzięki niemu fani mogli w pełni zrozumieć dramatyzm utworów takich jak "Forgotten Sons" czy "Chelsea Monday", mimo że wielu z nich nie znało języka angielskiego. Beksiński sam mocno utożsamiał się z wizerunkiem odrzuconego romantyka, co nadawało jego relacjom niemal religijnego charakteru.
Dziennikarz miał okazję spotkać się z Fishem osobiście podczas trasy w 1987 roku. Obaj panowie szybko znaleźli wspólny język, a wokalista po latach wspominał Beksińskiego jako człowieka, który rozumiał jego teksty znacznie lepiej niż dziennikarze z Londynu. To właśnie to zrozumienie warstwy lirycznej sprawiło, że polski kult Marillion był tak głęboki i trwały.
Szok kulturowy podczas trasy koncertowej w 1987 roku
Czerwiec 1987 roku przyniósł długo wyczekiwaną trasę koncertową, która okazała się szokiem dla samych muzyków. Zespół, przyzwyczajony do umiarkowanego entuzjazmu na Zachodzie, nagle stanął przed tłumami traktującymi ich jak bohaterów narodowych. W Zabrzu, Poznaniu, Warszawie i Gdańsku fani płakali ze wzruszenia, śpiewając fonetycznie każde słowo ballady "Sugar Mice". Fish wspominał później, że widok tysięcy ludzi znających na pamięć jego teksty w tak odległym i zamkniętym kraju był jednym z najbardziej poruszających momentów w jego całej karierze.
Koncerty odbywały się w surowych warunkach hal sportowych o fatalnej akustyce, a atmosferę dodatkowo podgrzewała obecność funkcjonariuszy ZOMO i Milicji Obywatelskiej. Fish otwarcie okazywał frustrację zachowaniem służb mundurowych wobec fanów. Podczas koncertu w Gdańsku, śpiewając antywojenny utwór "Forgotten Sons", wokalista wymownie gestykulował w stronę milicjantów, co polska widownia odebrała jako jasny manifest antykomunistyczny i wyraz solidarności.
Choroba, polska wódka i kulisy wielkiego rozstania
Trasa promująca album "Clutching at Straws" odbywała się w cieniu potężnego kryzysu wewnętrznego. Fish zmagał się z poważnymi problemami zdrowotnymi – miał guzki na strunach głosowych, a lekarze zalecali mu wielomiesięczne milczenie. Wokalista nie chciał jednak zawieść Polaków i na scenie ratował się silnymi sterydami oraz specjalnymi inhalacjami w garderobie. Muzycy byli oszołomieni polską gościnnością, otrzymując od fanów ręcznie robione obrazy, wyrzeźbite maski i ogromne ilości wódki, co jednak pogłębiało narastającą izolację Fisha od reszty zespołu.
Z koncertem w Warszawie wiąże się też jedna z najsłynniejszych anegdot tamtego okresu. Mowa o nieoficjalnym nagraniu koncertowym, znanym jako bootleg "Live in Warsaw". Krąży legenda, że taśma matka została wykradziona realizatorowi dźwięku lub odkupiona od ekipy technicznej za butelkę zachodniego alkoholu. Nagranie to błyskawicznie zalało polski czarny rynek, stając się dla wielu fanów najcenniejszą pamiątką po tych historycznych dniach.
Polska jako bezpieczna przystań dla artystów
Polska stała się dla Marillion swoistą bezpieczną przystanią w czasach, gdy zachodni przemysł muzyczny nastawiony był wyłącznie na zysk i promowanie krótkotrwałych mód. Wyjątkowe docenienie czystej sztuki przez polską publiczność uświadomiło Fishowi, że machina komercyjna niszczy w nim artystę, co wkrótce doprowadziło do jego odejścia z zespołu w 1988 roku. Do dziś nasz kraj pozostaje jednym z najważniejszych bastionów fanów grupy, a ich polski fanklub "The Web Poland" uchodzi za jeden z najlepiej zorganizowanych na świecie.
Galeria: Muzyka rockowa lat 2000. - Polska. Tych płyt słuchamy do dziś
11
