Jest w głosie Ronnie Spector jakaś obietnica kłopotów. Nutka brawury, która sprawiła, że w latach 60. dziewczyny chciały być jak ona, a chłopcy chcieli z nią być. Razem z The Ronettes, siostrą Estelle i kuzynką Nedrą, stworzyła archetyp rockandrollowej „złej dziewczyny” – wysoki kok, gruba kreska na powiece, obcisła spódnica i zero przeprosin w spojrzeniu. Były ucieleśnieniem młodzieńczego buntu w czasach, gdy bunt był towarem reglamentowanym. Jednak za sceniczną pewnością siebie i potęgą przebojów takich jak „Be My Baby” kryła się historia, która sprawiła, że wiele lat później jej słowa zabrzmiały jak gorzkie, spóźnione zwycięstwo.
Wytwórnia Kill Rock Stars pozwoliła mi wydać prawdziwą, autentyczną płytę rockandrollową.
To zdanie, rzucone mimochodem, jest czymś więcej niż tylko podziękowaniem dla niezależnej wytwórni. To akt oskarżenia. To testament walki o głos, który przez dekady należał do kogoś innego. Bo jak to możliwe, że ikona, której nazwisko stało się synonimem rock and rolla, musiała czekać prawie pół wieku, by wreszcie nagrać coś, co uznała za „autentyczne”? Aby to zrozumieć, trzeba cofnąć się do czasów, gdy jej największe hity powstawały w złotej klatce zbudowanej przez Phila Spectora.
Jak brzmi mur dźwięku, gdy staje się murem więzienia?
Phil Spector, genialny producent i twórca techniki „Wall of Sound”, nie był dla Ronnie tylko mentorem. Był architektem jej kariery i jej oprawcą. Po ślubie w 1968 roku zamknął ją w swojej posiadłości w Beverly Hills, otoczonej drutem kolczastym i strzeżonej przez psy. Sabotował jej karierę, zakazując występów i nagrywania. Zabierał jej buty, by nie mogła uciec. W piwnicy, jak opisywała w swojej autobiografii, postawił złotą trumnę ze szklanym wiekiem, obiecując, że jeśli spróbuje go opuścić, właśnie tam skończy. Jej głos, ten sam, który podbijał listy przebojów na całym świecie, w domu zamieniał się w szept. Była więźniem we własnym życiu, a ścieżką dźwiękową do tej niewoli były piosenki, które uczyniły ją sławną. Perfekcyjnie wyprodukowane, nasycone młodzieńczą tęsknotą, stały się upiornym echem jej utraconej wolności.
Uciekła w 1972 roku, boso i bez grosza przy duszy, z pomocą matki. Ale ucieczka z domu nie oznaczała ucieczki z cienia Phila. Przez lata procesowała się o należne jej tantiemy, walcząc z człowiekiem, który wciąż kontrolował jej artystyczną przeszłość. Próbowała wracać na scenę, ale branża widziała w niej już tylko relikt przeszłości, echo lat sześćdziesiątych. Była głosem na płycie Eddiego Money’a „Take Me Home Tonight”, nostalgicznym westchnieniem za dawnymi czasami. Odpowiadała na jego zawołanie „just like Ronnie sang”, ale wciąż śpiewała piosenkę napisaną przez kogoś innego.
Co robi wolny głos po latach milczenia, Ronnie Spector?
Przełom nadszedł powoli. Z dala od wielkich wytwórni i presji list przebojów, zaczęła odzyskiwać siebie. To nie przypadek, że jej renesans nadszedł dzięki artystom z zupełnie innej bajki. Ludziom, dla których The Ronettes nie były sentymentalnym wspomnieniem, ale fundamentem i inspiracją. Nagrywała z Joeyem Ramone, który produkował jej EP-kę „She Talks to Rainbows”. Jej ostatni studyjny album, „Last of the Rock Stars” z 2006 roku, był symbolicznym aktem odzyskania kontroli. Na płycie pojawili się Patti Smith, Keith Richards, Nick Zinner z Yeah Yeah Yeahs czy członkowie The Raveonettes. To było spotkanie pokoleń, sojusz zawarty na gruncie wzajemnego szacunku i miłości do surowej, nieoszlifowanej energii rocka.
I to właśnie w tym kontekście należy czytać jej słowa o Kill Rock Stars – wytwórni, która choć formalnie nie wydała tej płyty, uosabiała ducha niezależności, jakiego szukała. Ducha punkowej sceny, która dała jej schronienie i pozwoliła być sobą. To nie był powrót do sławy z lat 60. To było coś znacznie cenniejszego – możliwość tworzenia na własnych zasadach. Bez geniusza-tyrana za konsoletą, bez oczekiwań rynku, bez konieczności bycia pomnikiem własnej przeszłości. Była po prostu Ronnie, z głosem naznaczonym przez życie, śpiewającą to, co chciała i z kim chciała.
Dziewczyna z Harlemu, która przeżyła własną legendę
Historia Ronnie Spector to opowieść o przetrwaniu. O tym, że czasem największe przeboje stają się najcięższym brzemieniem, a prawdziwa wolność twórcza przychodzi dopiero wtedy, gdy nie ma się już nic do stracenia i nic do udowodnienia. Ikoniczny warkocz, gruba kreska eyelinera i ten zadziorny głos na zawsze pozostaną częścią rockandrollowego kanonu. Ale to właśnie ten późny, nagrany po cichu album i słowa o „autentyczności” mówią o niej najwięcej. Pokazują, że za postacią z okładki starej płyty kryła się kobieta z krwi i kości, która musiała stoczyć długą bitwę, by w końcu zaśpiewać własnym głosem. I to jest być może jej największe, choć najmniej znane, zwycięstwo.
Galeria: "Casablanca" słynie z tej kwestii filmowej. Problem w tym, że nigdy nie padła na planie
7
