Spis treści
93% podatku i groźba bankructwa
Na początku lat 70. The Rolling Stones, zamiast pławić się w luksusach, wpatrywali się w otchłań finansowej katastrofy. Okazało się, że rock'n'rollowi bogowie też muszą płacić podatki, a rząd Harolda Wilsona zacisnął pętlę na szyjach najbogatszych Brytyjczyków, wprowadzając drakońską, 93-procentową stawkę. Gdy dołożymy do tego lata zaniedbań w księgowości, rachunek dla zespołu opiewał na miliony funtów. Ucieczka z kraju nie była więc fanaberią, a jedyną deską ratunku przed bankructwem. W 1971 roku muzycy niczym wygnańcy osiedlili się na Lazurowym Wybrzeżu, gdzie w wilgotnej piwnicy willi Keitha Richardsa, pośród oparów alkoholu i heroiny, miał narodzić się jeden z najsurowszych albumów w historii rocka, podwójny kolos „Exile on Main St.”.
Stonesi musieli uciec z Wielkiej Brytanii
Sytuacja finansowa grupy była na tyle dramatyczna, że dalsze funkcjonowanie w ojczyźnie straciło sens. Basista Bill Wyman bez ogródek wyjaśniał, że przy takiej stopie podatkowej zarobienie miliona funtów oznaczało pozostawienie sobie zaledwie 70 tysięcy. To nie wystarczało ani na spłatę gigantycznego długu, ani na życie godne Stonesów. Ich doradca finansowy, książę Rupert Loewenstein, postawił sprawę jasno. Zespół musiał opuścić Wielką Brytanię przed końcem roku podatkowego 1971, aby wszystkie przyszłe zyski nie podlegały już brytyjskiemu fiskusowi. Tak rozpoczęła się desperacka emigracja, która na zawsze zmieniła bieg ich kariery.
Piwnica Keitha Richardsa i kradziony prąd
Epicentrum twórczego chaosu stała się Villa Nellcôte w Villefranche-sur-Mer, XIX-wieczny pałac, który Keith Richards wynajął za 2400 dolarów tygodniowo. To właśnie tam, w spoconej od upału piwnicy, zespół rozstawił swój sprzęt, tworząc w skrajnie prymitywnych warunkach. Piekielny żar sięgający 38°C i wszechobecna wilgoć sprawiały, że gitary nieustannie się rozstrajały, a praca na pełnych obrotach była możliwa tylko nocami. Problemów było więcej, bo w willi brakowało nawet odpowiedniej mocy. Inżynierowie dźwięku musieli więc podpiąć się na lewo do zasilania pobliskiej linii kolejowej, by cały ten rock'n'rollowy cyrk w ogóle mógł ruszyć.
Piekło sesji "Exile on Main St."
Atmosferę sesji definiował jednak przede wszystkim wszechobecny chaos napędzany narkotykami. Przez willę co tydzień przepływała heroina warta tysiące funtów, a sam Keith Richards, który wcześniej próbował zerwać z nałogiem, ponownie pogrążył się w uzależnieniu. Częste nieobecności Micka Jaggera, spędzającego czas z ciężarną żoną Biancą w Paryżu, oddawały stery w ręce gitarzysty, co tylko potęgowało dezorganizację. Producent Jimmy Miller mógł jedynie bezradnie przyglądać się „pijanym, naćpanym łajdakom”, podczas gdy francuska policja dyskretnie monitorowała posiadłość, czekając na odpowiedni moment do nalotu.
Jak "Exile" stała się legendarną płytą?
A jednak, w samym sercu tego piekła, zrodziło się coś absolutnie magicznego. Z gruzów powstał materiał na legendarny, 18-utworowy album, będący muzycznym tyglem, w którym mieszał się surowy blues, brudny rock and roll, tęskne country i natchniony gospel. Improwizacja i spontaniczność stały się siłą napędową sesji, czego koronnym dowodem jest utwór „Happy”. Powstał on i został nagrany w zaledwie cztery godziny podczas jednego z leniwych popołudni. Ostateczny, diamentowy szlif płyta zyskała jednak w Los Angeles. Wizyta w kościele ewangelickim podczas nagrań Arethy Franklin zainspirowała zespół do dodania chórków gospel, które słychać w „Tumbling Dice” czy „Shine a Light”, przejmującym hołdzie dla zmarłego Briana Jonesa.
Nawet Mick Jagger jej nie znosił
Początkowo „Exile on Main St.” spotkał się z chłodnym przyjęciem, a krytycy kręcili nosem na chaotyczną produkcję i brak spójności. Przez pewien czas album uchodził nawet za komercyjną porażkę, a sam Mick Jagger po latach narzekał na brak kontroli nad całym procesem. Czas okazał się jednak najlepszym sędzią, wynosząc płytę na panteon rocka. Dziś „Wygnanie na główną ulicę” jest powszechnie uważane za opus magnum The Rolling Stones, co potwierdził triumfalny powrót na szczyty list przebojów z reedycją w 2010 roku i wprowadzenie do Grammy Hall of Fame dwa lata później. Historia zatoczyła spektakularne koło. Album, który zrodził się z ucieczki i bałaganu, stał się nieśmiertelnym pomnikiem rock'n'rollowego buntu w jego najczystszej, najbardziej nieokrzesanej formie.
Galeria: The Rolling Stones - 5 ciekawostek o albumie "Exile on Main St." | Jak dziś rockuje?
5
