Początek lat 90. pachniał deszczem, flanelą i tanim piwem. Rock'n'roll, który na chwilę zapomniał, jak być niebezpieczny, znów warczał z garaży Seattle, a jego chropowaty głos niósł się po całym świecie. W epicentrum tej rewolucji stała para, która była wszystkim, tylko nie podręcznikowym przykładem gwiazd rocka. Kurt Cobain, niechętny prorok pokolenia, i Courtney Love, artystka kipiąca ambicją i gniewem. Media kochały ich miłość i nienawidziły ich chaosu, tworząc mitologię na żywo, niemal w czasie rzeczywistym. To właśnie wtedy, albo być może chwilę później, gdy opadł kurz, Courtney Love rzuciła zdanie, które stało się jednym z najzimniejszych i najprawdziwszych podsumowań branży muzycznej.
Co przynosi największe zyski w tym biznesie? Martwe gwiazdy rocka.
To nie była pusta prowokacja. To była diagnoza postawiona z samego serca huraganu. Love, która sama budowała swoją pozycję na scenie z zespołem Hole, doskonale wiedziała, o czym mówi. Jej życie z Cobainem nie było rockową bajką. Było publicznym spektaklem, śledzonym przez każdego, od fanów po brukowce. Ich ślub na plaży Waikiki, gdzie ona miała na sobie suknię należącą niegdyś do aktorki Frances Farmer, a on flanelową piżamę, był tylko preludium. Potem przyszła okładka „Vanity Fair”, artykuł „Strange Love”, który przedstawił ich jako parę pogrążoną w heroinowym nałogu, i publiczna batalia o prawo do opieki nad córką, Frances Bean. Każdy ich gest, każdy upadek, każda chwila słabości była towarem. Przemysł, który wyniósł ich na szczyt, jednocześnie żywił się ich prywatnym piekłem.
A co, jeśli Courtney Love wiedziała więcej niż inni?
Kiedy w kwietniu 1994 roku świat zamarł po wiadomości o samobójstwie Cobaina, skończyła się pewna epoka, ale machina biznesowa dopiero się rozkręcała. Tydzień po jego śmierci ukazał się album Hole „Live Through This”. Tytuł, który w momencie nagrywania brzmiał jak manifest siły, nagle nabrał upiornego, tragicznego znaczenia. Świat patrzył na Courtney Love, wdowę po ikonie, oczekując, że się załamie. A ona wyszła na scenę. Jej występ na festiwalu Reading w sierpniu 1994 roku przeszedł do legendy. MTV opisało go jako „na przemian makabryczny, przerażający i inspirujący”. John Peel pisał w „The Guardian”, że jej rozczochrany wygląd „wywołałby gwizdy zdumienia w Bedlam”, a sam występ „ocierał się o heroizm”. Prowadziła zespół na krawędzi chaosu, generując napięcie, jakiego nikt wcześniej nie czuł. To nie był tylko koncert. To było publiczne przeżywanie żałoby, przetworzone w rockandrollowy spektakl, który sprzedawał płyty, bilety i koszulki. „Live Through This” pokryło się platyną, a Courtney, chcąc nie chcąc, stała się główną bohaterką dramatu, który napisało za nią życie.
Przeżyć to. Albo zarobić na tym.
Jednak prawdziwy sens jej gorzkich słów objawił się w latach, które nastąpiły później. Gdy ucichły wzmacniacze, do głosu doszli prawnicy. W 1997 roku Love wraz z pozostałymi członkami Nirvany, Kristem Novoselicem i Dave'em Grohlem, założyła spółkę Nirvana L.L.C., która miała zarządzać spuścizną zespołu. Szybko okazało się, że wizje wspólników drastycznie się różnią. Zaczęła się długa i wyczerpująca batalia sądowa o kontrolę nad niewydanymi materiałami, o kształt kolejnych kompilacji, o to, kto ma prawo decydować, czym jest, a czym będzie marka Nirvana. Grohl i Novoselic oskarżali ją o bycie „irracjonalną, nieprzewidywalną i egocentryczną”. Ona odpowiadała, że to ona i jej córka są prawowitymi dziedzicami, a „Kurt Cobain był Nirvaną”. Z pozycji artystki i wdowy musiała wejść w rolę bizneswoman, twardo negocjującej warunki i walczącej o każdy fragment dziedzictwa, które jednocześnie było jej osobistą tragedią.
Strażniczka płomienia czy zarządca spadku?
Courtney Love, świadomie lub nie, stała się dowodem na prawdziwość własnej tezy. Przez lata musiała balansować na cienkiej linie między ochroną pamięci o mężu a zarządzaniem jednym z najbardziej dochodowych katalogów w historii muzyki. Każda rocznica, każda reedycja, każdy niepublikowany wcześniej utwór to nie tylko hołd dla artysty, ale też precyzyjnie skalkulowany ruch biznesowy. Mitologia potrzebuje paliwa, a przemysł muzyczny doskonale wie, jak je dostarczać. Słowa Love, wypowiedziane być może w przypływie gniewu i cynizmu, pozostają aktualne. Pokazują, że w świecie, gdzie sztuka jest produktem, nawet najgłębsza tragedia ma swoją cenę. A nic nie sprzedaje się tak dobrze, jak legenda, której bohater nie może już niczego dodać ani zepsuć. Zostaje tylko cisza, którą wypełniają dźwięki otwieranych portfeli.
Galeria: Courtney Love przyznaje, że nienawidzi tych 5 artystów. Dlaczego?
6
